Η Ρωσία επέστρεψε τρία ουκρανικά πολεμικά πλοία που είχαν κατασχεθεί πριν από ένα χρόνο από τη διώρυγα του Κερτς στην Ουκρανία. Τα τρία ουκρανικά πλοία προσπαθούσαν τότε να περάσουν από τη διώρυγα του Κερτς από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Θάλασσα του Αζόφ. Μετά την κατάληψη της Κριμαίας, η Μόσχα ονόμασε αυτά τα στενά Ρωσικά ύδατα.
Ρωσικά ρυμουλκά τράβηξαν τα τρία ουκρανικά πλοία το Σαββατοκύριακο από ένα λιμάνι στην Κριμαία στη θάλασσα. Η παράδοση πραγματοποιήθηκε σε ουδέτερα ύδατα της Μαύρης Θάλασσας. Η διεθνής κοινότητα είχε επανειλημμένα ζητήσει την απελευθέρωση των πλοίων. Τα 24 μέλη του πληρώματος είχαν ήδη αφεθεί ελεύθερα στις αρχές Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
Η επιστροφή των πλοίων προηγείται μιας πιθανής «πρώτης» συνόδου κορυφής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η Ρωσία επιβεβαίωσε ότι στις 9 Δεκεμβρίου στο Παρίσι θα πραγματοποιηθεί σύνοδος για τη σύγκρουση στην ανατολική Ουκρανία. Αυτή η συνάντηση θα είναι η πρώτη μεταξύ των προέδρων Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Τη μεσολάβηση κάνουν η Γαλλία και η Γερμανία.
Στη ανατολική Ουκρανία δρουν φιλορωσοι επαναστάτες και, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, και Ρώσοι στρατιώτες. Οι επαναστάτες έχουν ανακηρύξει μια αυτόνομη δημοκρατία που αναγνωρίζει μόνο η Μόσχα. Αυτή είναι επίσης η περιοχή όπου το μαλαισιανό MH17 καταρρίφθηκε.
Η προσάρτηση της Κριμαίας και η ρωσική επιρροή στην ανατολική Ουκρανία θεωρούνται από τις ευρωπαϊκές και ατλαντικές χώρες του ΝΑΤΟ ως επέκταση της ρωσικής σφαίρας επιρροής προς νότο και δυτικά, μετά από δεκαετίες που περιοχές της Γεωργίας (Αμπχαζία και Οσετία) και της Μολδαβίας (Υπερδνειστερία), καθώς και της Πολωνίας και της Λιθουανίας (Καλίνινγκραντ) έγιναν ρωσικές επεκτάσεις προς τα δυτικά.
Τον τελευταίο καιρό υπάρχει προσεκτική προσέγγιση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Την προηγούμενη εβδομάδα οι ουκρανικές δυνάμεις και οι φιλορωσοι αυτονομιστές αποσύρθηκαν από δύο χωριά στην ανατολική Ουκρανία. Αν και οι σχέσεις μεταξύ των χωρών έχουν βελτιωθεί από την εκλογή του νέου ουκρανού προέδρου Ζελένσκι, δεν έχει ακόμα επιτευχθεί συμφωνία.
Για μια πιθανή ρωσο-ουκρανική συμφωνία για την περιοχή των ανατολικών αυτονομιστών, η Ουκρανία θα πρέπει οπωσδήποτε να αποφασίσει για κάποια μορφή αυτοδιοίκησης στις περιοχές των αυτονομιστών. Υπάρχει όμως μεγάλη αντίσταση σε αυτό στην Ουκρανία. Και χρειάζονται τοπικές εκλογές.
Στην σύγκρουση μεταξύ των ουκρανικών κυβερνητικών δυνάμεων και των φιλορωσων αυτονομιστών στην ανατολική Ουκρανία έχουν σκοτωθεί από το 2014 σχεδόν 13.000 άνθρωποι. Οι συμφωνίες ειρήνης του Μινσκ του 2015 παραμένουν αναποτελεσματικές, αλλά από την εκλογή του Ζελένσκι τον Απρίλιο αυτού του έτους έχουν σημειωθεί πρόοδοι. Συγκεκριμένα, έγινε ανταλλαγή κρατουμένων και οι δυνάμεις των αντιμαχόμενων πλευρών αποσύρθηκαν από ορισμένους τομείς κατά μήκος του μετώπου.
Ο πόλεμος των αυτονομιστών που υποστηρίζεται από τη Ρωσία στην ανατολή, η ρωσική κατοχή και προσάρτηση της χερσονήσου της Κριμαίας, και η κατάρριψη του MH17 έχουν δημιουργήσει διπλωματικές εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όχι μόνο οι χώρες της ΕΕ αλλά και η διεθνής κοινότητα έχουν επιβάλει οικονομικές κυρώσεις και χρηματοοικονομικά μέτρα εναντίον της Μόσχας.
Στα παρασκήνια γίνονται διπλωματικές διαβουλεύσεις σε διάφορα επίπεδα, αλλά μέχρι στιγμής χωρίς αποτέλεσμα. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη θα πρέπει με κάποιον τρόπο να επιδιώξει πολιτική συμφωνία με τη Ρωσία και ότι οι οικονομικές κυρώσεις «δεν μπορούν να διαρκέσουν επ' άπειρον».
Μια ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου («για την αποκατάσταση των σχέσεων») θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες να επαναφέρουν εν μέρει τις σχέσεις τους με τη Μόσχα σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.