Το λίθιο είναι ένα ουσιαστικό μέταλλο για την παραγωγή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα και άλλες τεχνολογίες, και το έργο της Rio Tinto θα μπορούσε να προμηθεύσει την Ευρώπη με μεγάλο μέρος των αναγκών της σε λίθιο.
Οι διαδηλώσεις είναι κυρίως επικεντρωμένες στις πιθανές οικολογικές συνέπειες του έργου εξόρυξης στη κοιλάδα Jadar, και δεν είναι καινούργιες. Το 2022, το έργο είχε ανασταλεί προσωρινά από την σερβική κυβέρνηση μετά από έντονη δημόσια αντίδραση. Πρόσφατα, ωστόσο, το Βελιγράδι έδωσε ξανά το πράσινο φως.
Σύμφωνα με τους διαδηλωτές, η εξόρυξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στις τοπικές γεωργικές εκτάσεις και τις υδάτινες πηγές, με πιθανή ρύπανση που θα μπορούσε να επηρεάσει μόνιμα το περιβάλλον. Απαιτούν μόνιμη απαγόρευση της εξόρυξης λιθίου στη Σερβία.
Η σερβική κυβέρνηση και οι υποστηρικτές του έργου υποστηρίζουν ότι το έργο θα φέρει οικονομικά οφέλη, μεταξύ των οποίων απασχόληση και ώθηση στην εθνική οικονομία. Ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς έχει αποκαλέσει τις διαδηλώσεις πολιτικά υποκινούμενες με στόχο την αποσταθεροποίηση της κυβέρνησής του.
Ταυτόχρονα, το έργο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει υπογράψει στρατηγική συνεργασία με τη Σερβία για να διασφαλίσει την προμήθεια λιθίου στην ευρωπαϊκή αγορά.
Παρά τις υποσχέσεις της ΕΕ και της Rio Tinto ότι τηρούνται τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, οι ανησυχίες των τοπικών κατοίκων και των περιβαλλοντικών ακτιβιστών παραμένουν μεγάλες. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για το μέλλον του έργου.