Η Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Ντούνια Μιγιάτοβιτς, κρούει ξανά τον κώδωνα του κινδύνου για τη φιλοξενία προσφύγων με πλοιάρια στα ελληνικά νησιά κοντά στις ακτές της Τουρκίας. Μετά από πενθήμερη επίσκεψη στα νησιά Λέσβος και Σάμος δήλωσε σοκαρισμένη από τις φρικτές συνθήκες στις οποίες διαμένουν χιλιάδες άνθρωποι. Η Αθήνα δέχθηκε αυστηρή επίπληξη λόγω της «εκρηκτικής κατάστασης» στους καταυλισμούς των νησιών.
Η Μιγιάτοβιτς κάλεσε την νέα δεξιά ελληνική κυβέρνηση να λάβει επειγόντως μέτρα. Στους καταυλισμούς υπάρχει σημαντική έλλειψη ιατρικής φροντίδας. Οι άνθρωποι πρέπει να περιμένουν ώρες προτού μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν την τουαλέτα ή να φάνε. Τις τελευταίες μήνες φτάνουν στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου περισσότερα προσφυγικά κύματα. Οι καταυλισμοί δεν μπορούν να αντέξουν τη ροή και είναι υπερπλήρεις. Περισσότεροι από 34.000 άνθρωποι περιμένουν εκεί (μερικοί ήδη εδώ και χρόνια!) την εξέταση της αίτησης ασύλου τους, ενώ υπάρχει χώρος μόνο για το πολύ 6.300 μετανάστες.
Εξαιτίας αυτής της κατάστασης, το μεταναστευτικό ζήτημα επανήλθε στην Ελλάδα στο προσκήνιο. Στο ελληνικό κοινό το μίσος για τους ξένους έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, και στις πρόσφατες εκλογές το δεξιολαϊκιστικό κόμμα Νέα Δημοκρατία (ΝΔ) εξασφάλισε την πλειοψηφία, στέλνοντας στο σπίτι τους την αριστερή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Επιπλέον, η χώρα απέκτησε ξανά τους τελευταίους μήνες τον ρόλο της κύριας πύλης εισόδου στην Ευρώπη για τους πρόσφυγες. Τα προηγούμενα χρόνια, τη «σκυτάλη» είχαν πάρει η Ισπανία και η Ιταλία.
Η αυξανόμενη μεταναστευτική ροή δημιούργησε προβλήματα για τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πήρε την περασμένη Παρασκευή πράσινο φως από το κοινοβούλιο μετά από μια μαραθώνια συνεδρίαση για έναν νέο νόμο περί ασύλου. Ο νόμος αυτός δίνει στις αρχές τη δυνατότητα να επιταχύνουν τις διαδικασίες ασύλου. Επιπλέον, η κυβέρνηση μπορεί να επιστέψει γρηγορότερα στην Τουρκία μετανάστες που δεν πληρούν τα κριτήρια για διεθνή προστασία. Η Ελλάδα πλέον χορηγεί άσυλο σε μετανάστες με λιγότερη ευκολία.
Στη συζήτηση στο ελληνικό κοινοβούλιο, ο συντηρητικός πρωθυπουργός Μητσοτάκης συγκρούστηκε πολλές φορές με τον προκάτοχό του, τον ριζοσπαστικό αριστερό Αλέξη Τσίπρα. Ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ κατηγόρησε τον διάδοχό του ότι διαδίδει «εξτρεμιστική ρητορική» και ψέματα σχετικά με τη «χαλαρή μεταναστευτική πολιτική» της προηγούμενης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες χωρίς ένα αποτελεσματικό σύστημα. «Αυτός ο νόμος μας παρέχει ένα εργαλείο που προστατεύει τους πρόσφυγες αλλά εμποδίζει το να ανοίγουμε τις πύλες απεριόριστα σε όλους», είπε.
Η ομάδα Μητσοτάκη δέχτηκε τις τελευταίες εβδομάδες κριτική από οργανώσεις βοήθειας για την πολιτική της στο μεταναστευτικό. Μεταξύ άλλων, η πρόθεσή της να επιστρέψει περί τους 10.000 αιτούντες ασύλου στην Τουρκία μέχρι το τέλος του χρόνου προκάλεσε αντιδράσεις. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στην αποσυμφόρηση των υπερπλήρων καταυλισμών στα νησιά. Το Σαββατοκύριακο περίπου 800 μετανάστες από τη Λέσβο μεταφέρονται στην ηπειρωτική Ελλάδα. Θα φιλοξενηθούν σε ξενοδοχεία, τα οποία αυτές τις μέρες είναι στην πλειονότητά τους άδεια, καθώς η σεζόν έχει λήξει.
Η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει να επανεγκαταστήσει 5.000 μετανάστες από τα νησιά στην ηπειρωτική χώρα τις επόμενες δύο εβδομάδες. Μόνο στον καταυλισμό Μόρια στη Λέσβο ζουν σχεδόν 15.000 μετανάστες, ενώ ο χώρος προβλέπει μόλις 3.000. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα λόγω των υπερπλήρων προσφυγικών καταυλισμών που πλήττονται από βία. Υπάρχουν επίσης σοβαρά προβλήματα στη στέγαση, την ιατρική φροντίδα και την υγιεινή.
Φέτος έχουν εισέλθει στην Ελλάδα μέσω θαλάσσης από την Τουρκία σχεδόν 44.000 άνθρωποι. Οι περισσότεροι προέρχονται αρχικά από το Αφγανιστάν ή τη Συρία.