Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Προϋπολογισμού Johannes Hahn είναι αισιόδοξος ότι οι ηγέτες της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες μπορούν να επιτύχουν συμφωνία σχετικά με τον πολυετή προϋπολογισμό της περιόδου 2021 έως 2027. Σύμφωνα με τον Αυστριακό, είναι δυνατός ένας συμβιβασμός ανάμεσα στις διαφορετικές θέσεις των 27 ηγετών των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ο Hahn εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξος από άλλους αξιωματούχους της ΕΕ. Παραδοσιακά χρειάζονται τουλάχιστον δύο επίπονες συναντήσεις κορυφής για να επιτευχθεί συμφωνία εντός της ΕΕ σχετικά με τον όγκο και το περιεχόμενο ενός πολυετούς προϋπολογισμού. “Με πολιτική βούληση και ηγεσία μπορούμε να σπάσουμε αυτή την παράδοση”, πιστεύει ο Hahn.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να αυξήσει τον προϋπολογισμό από το σημερινό 1,00% σε 1,11% του συνολικού εισοδήματος των 27 κρατών-μελών, παρά το γεγονός ότι με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ δημιουργείται μια ετήσια τρύπα περίπου 11 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά συνολικό ποσοστό 1,3% και «τουλάχιστον νέες πηγές εσόδων». Αυτό θεωρείται ως επιχείρημα για την εισαγωγή άμεσου ευρωπαϊκού φόρου, κάτι που μέχρι τώρα ήταν πάντα ταμπού μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Mark Rutte δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Ολλανδία δεν επιθυμεί να καταβάλει περισσότερο από ό,τι τα τελευταία επτά χρόνια, εξαιρώντας τον πληθωρισμό και την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, αυτήν την εβδομάδα ο Ολλανδός υφυπουργός Οικονομικών, Hans Vijlbrief, ανέφερε ότι η Ολλανδία είναι διατεθειμένη να θέσει υπό αμφισβήτηση το φορολογικό βέτο στην ΕΕ, όπως ανέφερε η εφημερίδα Financiëel Dagblad.
Μέχρι στιγμής στην ΕΕ οι συμφωνίες για τους φόρους υπόκεινται στην αρχή της ομοφωνίας, που στην πράξη ισοδυναμεί με δικαίωμα βέτο για κάθε χώρα. Η Ολλανδία θα ήταν διατεθειμένη να υπαναχωρήσει από αυτό το δικαίωμα βέτο «για την εναρμόνιση των ενεργειακών φόρων». Ωστόσο, ο αξιωματούχος δεν έκανε περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με άλλα ευρωπαϊκά σχέδια για την εισαγωγή ευρωπαϊκών φόρων, όπως για πλαστικά μπουκάλια ή έναν ευρωπαϊκό φόρο στο διαδίκτυο.
Με τη διατύπωση ότι «δεν αποκλείεται κατ’ αρχήν η λήψη αποφάσεων κατά πλειοψηφία» όταν πρόκειται για τον «μεγαλύτερο στόχο» της κλιματικής πολιτικής, είναι δυνατόν στη σύνοδο στις Βρυξέλλες να ανοίξει η συζήτηση στους κύκλους των κυβερνήσεων της ΕΕ σχετικά με το «φόρο βέτο» και για «ευρωπαϊκούς φόρους».
Νωρίτερα, και ο Ολλανδός Επίτροπος Frans Timmermans είχε εκφράσει ανησυχία για τη σκληρή στάση της Ολλανδίας κατά τις διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό πολυετή προϋπολογισμό, όπως φάνηκε σε πρόσφατη συνέντευξη στην Financiëel Dagblad. Ο Timmermans φοβάται ότι η Ολλανδία, με την αδιάλλακτη στάση της, θα μείνει μόνη της και τελικά θα βρεθεί σε χειρότερη θέση από ό,τι αν ήταν διατεθειμένη να κάνει συμβιβασμούς. Επίσης, χώρες όπως η Αυστρία, η Δανία και η Σουηδία αντιτίθενται στην αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Με τη νέα στάση περί άρσης του βέτο στους φόρους, η ολλανδική κυβέρνηση όχι μόνο αλλάζει θέση σε σχέση με προηγούμενες απόψεις, αλλά και αντιτίθεται στο μεγαλύτερο κυβερνών κόμμα VVD. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαφωνίες ή ακόμα και σε κρίση στην ολλανδική κυβερνητική συμμαχία σχετικά με την απόφαση για αυξημένη ολλανδική συνεισφορά στην ΕΕ.
Σύμφωνα με πηγές της ΕΕ, πίσω από τις κουρτίνες στις Βρυξέλλες γίνονται «λεπτομερείς» προσαρμογές στα νούμερα για να βρεθούν λύσεις στις απαιτήσεις των κρατών-μελών και υπάρχει «κίνηση» στις διαπραγματεύσεις. Στην τελευταία περίπτωση, η σύνοδος κορυφής της 20ης Φεβρουαρίου θα μπορούσε να καταλήξει σε μια πολιτική συμφωνία σχετικά με τους μελλοντικούς νέους πόρους υπέρ νέων ευρωπαϊκών έργων, όπως η Πράσινη Συμφωνία, και στη συνέχεια σε επόμενη σύνοδο (το δεύτερο εξάμηνο του 2021) να επιτευχθεί οριστική συμφωνία.