Η αριστερή αντιπολίτευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απειλεί με την αποπομπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εάν εκταμιευθούν επιδοτήσεις ανάκαμψης προς την Πολωνία πριν το Βαρσοβία ανακαλέσει τον αμφιλεγόμενο περιορισμό της πολωνικής δικαιοσύνης. Ωστόσο, οι κεντρο-φιλελεύθεροι στο Στρασβούργο αναμένουν λίγο πριν καταθέσουν μομφές κατά της φον ντερ Λάιεν.
Τους τελευταίους μήνες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε σε περίπου δέκα (μη δεσμευτικές) προτάσεις και τροπολογίες πιέσει να μην εκταμιευθούν ακόμα τα δισεκατομμύρια του κορωνοϊού στην Πολωνία. Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε την προηγούμενη εβδομάδα συμβουλεύσει τα κράτη-μέλη της ΕΕ να εγκρίνουν το πολωνικό σχέδιο ανάκαμψης από τον κορωνοϊό. Με αυτό η Βαρσοβία έχει προοπτική 35,4 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιδοτήσεις και δάνεια.
Την ερχόμενη εβδομάδα τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει επίσημα να εγκρίνουν αυτό το σχέδιο ανάκαμψης. Πολλοί ευρωβουλευτές τους έχουν ήδη καλέσει να θέσουν «προϋποθέσεις εκταμίευσης» σε αυτή την έγκριση. Μέχρι στιγμής το έχουν αρνηθεί.
Όσον αφορά πιθανές οικονομικές κυρώσεις κατά της Πολωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται εδώ και πάνω από ένα χρόνο σε δύσκολη θέση: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαιτεί τιμωρητικά μέτρα κατά της «αντιστεκόμενης» Πολωνίας, ενώ οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών επιθυμούν να επιλύσουν τη διαφωνία με τον Πολωνό πρωθυπουργό Μοραβιέτσκι με ευπρεπή τρόπο.
Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διαβεβαίωσε τους ευρωβουλευτές την Τρίτη ότι θα τηρήσει όλες τις ευρωπαϊκές συμφωνίες σχετικά με τα εθνικά ταμεία ανάκαμψης από τον κορωνοϊό. «Ας είμαι απολύτως σαφής: ξέρω πως κάποιοι από εσάς είστε σκεπτικοί, αλλά να σας διαβεβαιώσω ότι χρήματα θα εκταμιευθούν μόνο όταν επιτευχθούν οι πολωνικές δικαστικές μεταρρυθμίσεις.»
Η φον ντερ Λάιεν αρνήθηκε ότι αγνοεί τις νομικές διαδικασίες που τρέχουν εναντίον της Πολωνίας. Η συντηρητική πολωνική κυβέρνηση του PiS θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκοί νόμοι δεν υπερισχύουν των εθνικών. «Η συμφωνία για το πολωνικό σχέδιο ανάκαμψης δεν σημαίνει ότι οι άλλες διαδικασίες μας σχετικά με το κράτος δικαίου στην Πολωνία θα σταματήσουν. Συνεχίζουμε τις διαδικασίες παραβίασης και θα ξεκινήσουμε καινούριες εάν χρειαστεί.»
Με αυτή την δήλωση, η φον ντερ Λάιεν εκτόνωσε την ατμόσφαιρα για πολλούς πολιτικούς της ΕΕ. Μερικοί φιλελεύθεροι ευρωβουλευτές – μεταξύ άλλων ο Γκάι Φέρχοφσταντ (Open Vld) και η Σόφι ιν Φελντ (D66) – είχαν ακόμη απειλήσει με μομφή, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε παραίτηση ολόκληρης της Επιτροπής.
Όμως μετά την παρέμβαση της φον ντερ Λάιεν, ο τόνος των περισσότερων ευρωβουλευτών έγινε πιο μετριοπαθής. Οι Πράσινοι τόνισαν ότι κρατούν «όλα τα μέσα» στη διάθεσή τους για να καταλογίσουν ευθύνες στην Επιτροπή, «συμπεριλαμβανομένης και της υποχρεωτικής παραίτησης».