Η Κύπρος αρνείται να εγκρίνει τη διακρατική συμφωνία εμπορίου CETA μεταξύ Ευρώπης και Καναδά εάν δεν αναγνωριστούν το εμπορικό σήμα και τα περιφερειακά δικαιώματα του κυπριακού τυριού χαλούμι.
Με αυτόν τον τρόπο η Κύπρος είναι η πρώτη χώρα της ΕΕ που αρνείται να κυρώσει τη συμφωνία με τον Καναδά, η οποία βρίσκεται προσωρινά σε ισχύ από το 2017. Το νησί, που είναι χωρισμένο σε ελληνικό και τουρκοκυπριακό τμήμα, ζητά η τοπική αυτή λιχουδιά να λάβει το ίδιο προστατευόμενο καθεστώς με τη σαμπάνια και το ζαμπόν Πάρμα.
Οι αξιωματούχοι της ΕΕ στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι υπάρχουν επαρκείς δικλείδες ασφαλείας στη συμφωνία εμπορίου, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο η βουλή ενός μόνο κράτους να μπλοκάρει ολόκληρη τη συμφωνία. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να προσφέρει την απαραίτητη προστασία για το χαλούμι χωρίς να ξανανοίξει τη συμφωνία με τον Καναδά.
Το χαλούμι ή χαλούμι είναι ένα ημίσκληρο, άωρο, αλατισμένο τυρί που παρασκευάζεται από μείγμα γάλακτος κατσίκας και προβάτου, και μερικές φορές και αγελαδινό γάλα. Έχει υψηλό σημείο τήξης και έτσι μπορεί εύκολα να ψηθεί ή να τηγανιστεί. Αυτή η ιδιότητα το καθιστά δημοφιλή υποκατάστατο κρέατος.
Η ΕΕ μέχρι στιγμής δεν έχει αποδώσει στο κυπριακό τυρί το καθεστώς προστατευόμενης περιφερειακής ονομασίας προέλευσης επειδή η κυβέρνηση της χώρας και οι αγρότες δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει (;) στην συνταγή του χαλουμιού: αν πρέπει να αποτελείται από τουλάχιστον 51% πρόβειο και κατσικίσιο γάλα ή αν μπορεί να προστεθεί περισσότερη αγελαδινή ποσότητα.
Η κυβέρνηση επιθυμεί να αυξήσει το ποσοστό πριν το 2024, όταν οι παραγωγοί θα πρέπει να συμμορφωθούν με τις οδηγίες της ΕΕ για το καθεστώς προστασίας, με τουλάχιστον 51% πρόβειο και κατσικίσιο γάλα, σύμφωνα με την παραδοσιακή συνταγή που κατατέθηκε στο αίτημα ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Υπουργός Γεωργίας, Κώστας Καδής, δήλωσε την Παρασκευή ότι αναμένει σύντομα κοινή συνάντηση με αρμόδιους ευρωπαίους επιτρόπους για να καταλήξουν σε συμπέρασμα σχετικά με την καταχώριση του χαλουμιού. Ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης έχει ήδη θέσει το θέμα και ενώπιον της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.