Την Πέμπτη οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ θα συναντηθούν στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν τον νέο πολυετή προϋπολογισμό. Δεδομένων των μεγάλων διαφωνιών, αυτή η έκτακτη οικονομική σύνοδος κορυφής δεν αναμένεται να οδηγήσει σε συμφωνία ή συμβιβασμό, αλλά το πολύ σε πολιτική συμφωνία σχετικά με την ανάγκη εκσυγχρονισμού του πακέτου αρμοδιοτήτων της ΕΕ.
Ο πυρήνας του προβλήματος είναι ότι αρκετές χώρες και πολιτικοί ηγέτες αναγνωρίζουν πως ο τρόπος λειτουργίας και το πακέτο καθηκόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που υπάρχει εδώ και 75 χρόνια, πρέπει να «εκσυγχρονιστεί» και ότι η ΕΕ πρέπει να αναλάβει περισσότερα και διαφορετικά καθήκοντα. Παραδείγματα αυτών είναι η Κλιματική Πολιτική, η Πράσινη Συμφωνία και η καινοτόμος ενέργεια, η καλύτερη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, η δίκαιη κατανομή της φιλοξενίας των αιτούντων άσυλο και η σύγχρονη τεχνολογική πολιτική.
Όμως, επειδή οι περισσότερες χώρες της ΕΕ δεν επιθυμούν να αυξήσουν την ετήσια συνεισφορά τους προς τις Βρυξέλλες, δεν υπάρχουν χρήματα για τέτοιες επιθυμητές νέες αρμοδιότητες, και κατά συνέπεια θα πρέπει να γίνουν περικοπές στα υφιστάμενα καθήκοντα. Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί η ΕΕ πρέπει ακόμη να εκτελεί τα ίδια καθήκοντα που εκτελεί επί δεκαετίες. Ο ευρωπαϊκός αγροτικός προϋπολογισμός, ύψους 59 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, που αντιστοιχεί σε πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού προϋπολογισμού, αποτελεί σημαντικό μέρος αυτού του ζητήματος. Η Ολλανδία είναι μία από τις χώρες που θεωρεί ότι ο προϋπολογισμός για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) μπορεί να μειωθεί κατά το ένα τέταρτο.
Αυτήν την εβδομάδα, το συνήθως καλά ενημερωμένο περιοδικό Politico αποκάλυψε ότι εδώ και καιρό διεξάγεται υψηλού επιπέδου μάχη πίσω από τις κουρτίνες στις Βρυξέλλες σχετικά με αυτές τις αγροτικές επιδοτήσεις. Ο ανώτατος αξιωματούχος του τμήματος Γεωργίας, ο γενικός διευθυντής, αντιτίθεται στο να υποταχθεί η αξιολόγηση και η κατανομή των αγροτικών επιδοτήσεων σε μια πολύ γρήγορη μετάβαση προς την Πράσινη Συμφωνία. Αυτό φαίνεται από διαρροές εσωτερικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Ο ανώτατος γεωργικός αξιωματούχος στις Βρυξέλλες θεωρεί ότι οι τρέχουσες αγροτικές επιδοτήσεις δεν μπορούν να διακοπούν ή να μειωθούν άμεσα. Αντί για διακοπή, έχει προτείνει πρώτα μείωση του ρυθμού, όπως αναφέρεται. Αναμένεται ότι κυρίως η Γαλλία και η Πολωνία θα αντιταχθούν σε μειώσεις των αγροτικών επιδοτήσεων. Στο προτεινόμενο συμβιβασμό που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΕ, Σαρλ Μισέλ, ένα μικρό μέρος των τρεχουσών επιδοτήσεων μετατρέπεται σε άμεση «υποστήριξη εισοδήματος» προς τους αγρότες, με λιγότερα κονδύλια για μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις.
Στα τέλη Μαρτίου αναμένονται προτάσεις σχετικά με τη στρατηγική «Από τον Αγρότη στο Πιάτο» και τη στρατηγική βιοποικιλότητας 2030. Αυτές θα επηρεάσουν τον νέο προϋπολογισμό της ΚΑΠ, εάν το επιθυμεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να ενσωματώσουν στα σχέδια της ΚΑΠ ότι τουλάχιστον το 40% των δαπανών συμβάλλει στους κλιματικούς στόχους. Ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος θα το θεσμοθετήσει, άρα τα νέα σχέδια της ΚΑΠ θα αξιολογηθούν οπωσδήποτε με βάση την κλιματική πολιτική. Για αυτό δεν αναμένεται αυτή τη στιγμή να κατονομαστούν ποσά σε επίπεδο Βρυξελλών για τη μείωση των αγροτικών δαπανών.
Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε θα επιμείνει τις επόμενες ημέρες στη ειδική σύνοδο κορυφής της ΕΕ στην επιθυμία του να μην αυξηθεί ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και οι ολλανδικές συνεισφορές. Ακόμη και αν λάβει έναν πιο σύγχρονο προϋπολογισμό της ΕΕ ως αντάλλαγμα, ο πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε δεν επιθυμεί αύξηση της συνεισφοράς.
Αυτό δήλωσε ο Ρούτε το βράδυ της Τρίτης σε μια συζήτηση στο κοινοβούλιο στη Χάγη. Η πρόταση που πρόσφατα υπέβαλε ο πρόεδρος της ΕΕ, Σαρλ Μισέλ, πρέπει οπωσδήποτε να αποσυρθεί, σύμφωνα με τον Ρούτε. Η ολλανδική θέση να μην αυξηθεί ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός είναι, σύμφωνα με τον Ρούτε, απλώς ένα μέσο για να διασφαλιστεί ότι η Ολλανδία δεν θα πληρώνει περισσότερα απ’ όσα πληρώνει ήδη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να αυξήσει τον προϋπολογισμό της ΕΕ στο 1,11% του αθροιστικού ΑΕΠ όλων των χωρών της ΕΕ. Ο πρόεδρος της ΕΕ, Σαρλ Μισέλ, προτείνει έναν προϋπολογισμό στο 1,074% με μια πρόταση συμβιβασμού. Για την Ολλανδία αυτό σημαίνει αύξηση κατά 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο Ρούτε αφήνει περιθώριο για αύξηση του προϋπολογισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η Ολλανδία δεν θα καταβάλει στο καθαρό ποσό περισσότερα χρήματα.