Το Γραφείο Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού (PBL), το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος (RIVM) και το γεωργικό ινστιτούτο Wageningen (WUR) δηλώνουν επίσης ότι το Χάγη δεν πρέπει να αφήνει το ζήτημα μόνο στις περιφέρειες να το λύσουν, αλλά να αναλάβει και η ίδια μέρος της διαχείρισης. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο αποφασιστικά μέτρα σε εθνικό επίπεδο, χωρίς να περιμένουν τι θα προτείνουν οι περιφέρειες.
Οι ειδικοί ασκούν κριτική στα ασαφή σχέδια για το άζωτο που έχουν προτείνει οι περιφέρειες, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι αυτά τα σχέδια είναι ανέφικτα και δεν θα επιτύχουν τους περιβαλλοντικούς στόχους. Επιπλέον, οι περιφέρειες ισχυρίζονται ότι χρειάζονται τουλάχιστον το διπλάσιο από τα 24 δισεκατομμύρια ευρώ που ήθελε να διαθέσει η κυβέρνηση Ρούτε-4. Το ποσό αυτό έχει κηρυχθεί «αμφιλεγόμενο» από το Κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα από το 2019 πρακτικά να μην έχει γίνει τίποτα στο ζήτημα του αζώτου.
Η Ολλανδική δημοκρατία βρίσκεται υπό πίεση να αντιμετωπίσει την κρίση αζώτου, κυρίως λόγω δεσμευτικών αποφάσεων των ολλανδικών δικαστών και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, που έχουν κρίνει ότι η Ολλανδία δεν κάνει αρκετά για τη μείωση των εκπομπών αζώτου. Λόγω των περιοχών Natura2000, η Ολλανδία θα έπρεπε ήδη εδώ και είκοσι χρόνια να κάνει κάτι ‘‘για να βελτιώσει τη φύση’’, και τότε αποφάσισε να το κάνει μειώνοντας τις εκπομπές αζώτου.
Ο γεωργικός τομέας βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους εκπομπούς αζώτου στην Ολλανδία. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκκλήσεις για σημαντική μείωση του ζωικού κεφαλαίου, κάτι που αποτελεί αμφιλεγόμενη πρόταση για πολλούς αγρότες. Αυτό έχει προκαλέσει αγροτικές διαδηλώσεις, την ίδρυση και άνοδο ενός νέου αγροφιλικού κόμματος της υπαίθρου (BBB), αλλά η Ολλανδία εξακολουθεί να μην τηρεί τις προηγούμενες συμφωνίες με την ΕΕ.
Στην ολλανδική πολιτική, τα κόμματα PVV και BBB είναι έντονοι αντίπαλοι της υποχρεωτικής μείωσης του ζωικού κεφαλαίου λόγω των υποχρεωτικών ευρωπαϊκών κανόνων για το περιβάλλον και τη φύση. Μεγάλες επιφυλάξεις υπάρχουν επίσης στα VVD και CDA, ενώ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αγρότες διαμαρτύρονται κατά της βελτίωσης της φύσης στη γεωργία. Στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της νέας κυβερνητικής συμμαχίας της Ολλανδίας, το ζήτημα αυτό μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο.
Η συζήτηση για το άζωτο παραμένει λοιπόν μια πρόκληση για την Ολλανδία, που προσπαθεί να βρει ισορροπία μεταξύ της προστασίας του περιβάλλοντος και της υποστήριξης του γεωργικού τομέα. Με την αυξανόμενη πίεση τόσο από εθνικούς όσο και από ευρωπαϊκούς φορείς, τα επόμενα χρόνια θα είναι μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ολλανδική πολιτική και τους νομοθέτες.

