Χιλιάδες εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού στην Αυστρία, την Τσεχία, τη Μολδαβία, την Πολωνία και τη Ρουμανία εργάζονται νυχθημερόν για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πληγέντων. Τις τελευταίες ημέρες οι καταρρακτώδεις βροχές σε αυτές τις χώρες προκάλεσαν τεράστιες πλημμύρες, οδηγώντας σε πλημμυρισμένα σπίτια, διακοπή ρεύματος, προβλήματα στις μεταφορές και ζημιές στις υποδομές. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Όρμπαν ανέβαλε προγραμματισμένη επίσκεψη και ομιλία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έως τον Οκτώβριο. Στην Πολωνία, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τους κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο αναμένεται να συζητήσει την Τετάρτη ή την Πέμπτη για μια πιθανή επιχείρηση βοήθειας στις πληγείσες περιοχές. Αρχικά, οι ευρωπαίοι πολιτικοί είχαν θέσει στην ατζέντα μόνο αποζημιώσεις για τους αγρότες λόγω ζημιών που υπέστησαν νωρίτερα φέτος από έντονες βροχοπτώσεις και πρώιμους παγετούς. Ωστόσο, η έκταση της τρέχουσας, πολύ μεγαλύτερης καταστροφής, υποχρεώνει τις Βρυξέλλες να λάβουν νέα μέτρα.
Δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για το μέγεθος της πλημμυρικής καταστροφής και τις οικονομικές ζημιές. Μέχρι στιγμής, οι περισσότερες αναφορές προέρχονται κυρίως από πόλεις και χωριά, ενώ στην ύπαιθρο δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα. Τα ποτάμια που υπερχείλισαν στη Μέση Ευρώπη κυλούν κυρίως μέσα από χαμηλές αστικές περιοχές μέσα από στενά δρομάκια, αλλά σε λίγο ανυψωμένες εξοχές ολόκληρα λιβάδια και χωράφια καλύπτονται από (μολυσμένα) ποτάμια νερά.
Οι τηλεοπτικές εικόνες από τα τωρινά ορμητικά ποτάμια έχουν πολλές ομοιότητες με τις πλημμύρες που είχαν πλήξει πριν από μερικά χρόνια μέρη της Γερμανίας και του Βελγίου, φτάνοντας μέχρι την Βαλκενμπούργκ (Ολλανδία).
"Εφόσον η Ευρώπη θερμαίνεται πολύ πιο γρήγορα από τον υπόλοιπο κόσμο, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πιθανό μέλλον όπου τέτοιες πλημμύρες δεν θα χαρακτηρίζονται πλέον ιστορικές, αλλά συχνές ή ακόμη και ετήσιες. Πρέπει να προετοιμαστούμε για να προσαρμοστούμε σε αυτή τη νέα πραγματικότητα", λέει ο Andreas von Weissenberg, επικεφαλής του Τομέα Υγείας, Καταστροφών, Κλίματος και Κρίσεων στην Ευρώπη στον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό.
Μία από τις πιο πληγείσες περιοχές είναι η Κάτω Αυστρία, όπου 1.750 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να μεταφερθούν σε προσωρινά καταφύγια. Πολλοί από αυτούς είχαν περάσει παρόμοια κρίση κατά τις πλημμύρες του 2002 και τώρα φοβούνται μήπως χάσουν ξανά τα πάντα.
Στην Τσεχία, ένα φράγμα ενός μικρού ταμιευτήρα έσπασε, ενώ στην Πολωνία πρέπει να εκκενωθεί μια πόλη 40.000 κατοίκων. Ο δήμαρχος κάλεσε τους πολίτες να μεταβούν στον επάνω όροφο των σπιτιών τους.
Στη Νότια Ρουμανία οι πλημμύρες έχουν ήδη κοστίσει τη ζωή σε έξι ανθρώπους. Στις πλέον πληγείσες επαρχίες Γκαλάτσι και Βασλούι περισσότερα από 5.000 σπίτια έχουν πλημμυρίσει και έχουν απομακρυνθεί εκατοντάδες κάτοικοι. Ο Ρουμανικός Ερυθρός Σταυρός έχει διανείμει 20 τόνους τροφίμων και πόσιμου νερού και έχει απευθύνει έκκληση για δωρεές προς υποστήριξη των πληγέντων.
Άλλες χώρες της περιοχής, μεταξύ αυτών η Γερμανία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, παραμένουν σε κατάσταση μέγιστης επιφυλακής, με ομάδες του Ερυθρού Σταυρού να συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές και να είναι έτοιμες για επέμβαση. Τα επίπεδα του νερού — ειδικά στον Δούναβη, τον Έλβα και τον Όντερ — αναμένεται να φτάσουν κορυφώσεις κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.
Οι κλιματολόγοι δηλώνουν ότι ανησυχούν για τις ζημιές, αλλά δεν εκπλήσσονται από την ένταση. Οι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί στην άμεση απονομή της ακραίας βροχόπτωσης σε ανθρώπινη επίδραση, καθώς υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τον υδρολογικό κύκλο. Παρόλο που είναι γνωστό ότι ο θερμότερος αέρας μπορεί να συγκρατεί περισσότερο υγρασία, αυτό εξαρτάται και από την ποσότητα διαθέσιμου νερού.
Σύμφωνα με τη Sonia Seneviratne, κλιματολόγο στο ETH Ζυρίχης, άμεσες αναλύσεις των πλημμυρών στη Μέση Ευρώπη έδειξαν ότι το μεγαλύτερο μέρος του υδρατμού προέρχεται από τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Αυτές οι περιοχές έχουν θερμανθεί λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, με αποτέλεσμα να εξατμίζεται περισσότερο νερό στον αέρα.
"Κατά μέσο όρο, η ένταση των έντονων βροχοπτώσεων αυξάνεται κατά 7% για κάθε βαθμό αύξησης της θερμοκρασίας της Γης", δήλωσε. "Έχουμε τώρα αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου, που σημαίνει ότι τα έντονα καιρικά φαινόμενα με βροχοπτώσεις είναι κατά μέσο όρο 8% πιο έντονα."