Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί τα επόμενα χρόνια να διαθέσει από τον τακτικό προϋπολογισμό της ΕΕ λιγότερα χρήματα για την κοινή γεωργική πολιτική σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τον πολυετή προϋπολογισμό 2021 – 2027 που παρουσίασαν την Τετάρτη, οι Επιτρόποι της ΕΕ θα προχωρήσουν σε μικρότερες περικοπές απ’ ό,τι είχαν αρχικά σχεδιάσει.
Επιπλέον, οι περικοπές που σχεδιάζουν είναι μικρότερες από αυτές που είχαν προτείνει οι υπουργοί και οι αρχηγοί κυβερνήσεων στις τελευταίες συνόδους κορυφής. Ο πρόεδρος της ΕΕ, Μισέλ, τον Φεβρουάριο είχε προτείνει μείωση 14% στο – πλέον απορριφθέν – συμβιβασμό του. Τώρα, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Επίτροπος Γεωργίας Βόιτσεχόφσκι επιδιώκουν να περιορίσουν τη μείωση στο 9%. Τουλάχιστον, εφόσον οι υπουργοί και οι αρχηγοί κρατών συμφωνήσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες σε αυτή τη νέα χρηματοδότηση.
Με την πρότασή τους, οι 27 Επίτροποι της ΕΕ ανασκευάζουν το σχέδιο που είχαν ανακοινώσει το 2018 για περικοπές περίπου 30% στα διαρθρωτικά ταμεία και τα ταμεία αγροτικής ανάπτυξης εντός του γεωργικού προϋπολογισμού. Προς το παρόν, για αυτά τα ταμεία διατίθενται 90 δισεκατομμύρια ευρώ.
Promotion
Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα χρειαστεί αυτά τα κεφάλαια τα επόμενα χρόνια για να προωθήσει τη βιωσιμότητα της γεωργίας (ιδιαίτερα στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη), σύμφωνα με την πολιτική του Green Deal. Ένα μέρος των κανονικών αγροτικών επιδοτήσεων μπορεί να «μετατραπεί» από «ανά εκτάριο» σε «ενίσχυση εισοδήματος», αλλά οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί.
Παρά τη μείωση της τάξης του περίπου 10%, η Επιτροπή μπορεί να ξεκινήσει πολλά νέα μέτρα (Green Deal, από τον αγρότη στο τραπέζι, βιοποικιλότητα και ασφάλεια τροφίμων), καθώς προστίθενται περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ για τη Γεωργία από το έκτακτο ταμείο κορονοϊού. Με αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης ότι ο αγροτικός τομέας μπορεί να λάβει στήριξη από το «οικονομικό» ταμείο κορονοϊού των 750 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, υπάρχουν προϋποθέσεις για τη χορήγηση αυτών των κεφαλαίων, δεν πρόκειται για επιταγές χωρίς όρους. Τα κράτη-μέλη πρέπει να σχεδιάσουν τα δικά τους σχέδια ανάκαμψης, αλλά οφείλουν να τηρούν τις προτεραιότητες που θέτει η ΕΕ, όπως το κλίμα.
Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα επόμενα χρόνια διαθέτει λιγότερα χρήματα για την κοινή γεωργική πολιτική έρχεται σε αντίθεση, σύμφωνα με την LTO Ολλανδία, με τους στόχους βιωσιμότητας που έχει θέσει το Βρυξέλλες. Αυτό διαπιστώνει η LTO μετά από μελέτη των ευρωπαϊκών σχεδίων και εγγράφων. Για την επιτυχία της βιωσιμότητας και την προστασία της επισιτιστικής ασφάλειας, σύμφωνα με τη γεωργική οργάνωση, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις.
Η οργάνωση χαρακτηρίζει τα σχέδια «τολμηρά», αλλά βρίσκει τις «ριζικές ευρωπαϊκές φιλοδοξίες για τη βιωσιμότητα» «αντίθετες με τον μειούμενο προϋπολογισμό της ΚΓΠ». Είναι δύσκολο να εξηγηθεί ότι η Επιτροπή ζητά περισσότερα, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει μόνιμα λιγότερα, σύμφωνα με την LTO.
Επίσης, η βελγική αγροτική οργάνωση Boerenbond εξετάζει ιδιαίτερα κριτικά την πρόταση. «Ο γεωργικός προϋπολογισμός έχει αποδυναμωθεί. Κάτω από τα φαινομενικά μικρά κέρδη κρύβεται μια μεγάλη περικοπή 10%. Η επισιτιστική ασφάλεια και η περαιτέρω βιωσιμότητα της γεωργίας χρειάζονται πρόσθετες επενδύσεις», αναφέρει η Boerenbond. Η οργάνωση μελέτησε σχολαστικά τη νέα πρόταση της Επιτροπής, αλλά δεν είναι ικανοποιημένη με τα ποσά που διατίθενται για τη γεωργία.
Η βελγική γεωργική οργάνωση επισημαίνει ότι η κρίση του κορονοϊού ανέδειξε ακριβώς το γεγονός ότι η επισιτιστική ασφάλεια και η διαθεσιμότητα τροφίμων εντός της ΕΕ δεν είναι δεδομένα. Ταυτόχρονα, διαπιστώνει ότι οι οικολογικές φιλοδοξίες για τη γεωργία και την κηπουρική αυξάνονται με την έναρξη των ευρωπαϊκών στρατηγικών για τη βιοποικιλότητα και το «από τον αγρότη στο τραπέζι».
Ο νέος πολυετής προϋπολογισμός έχει επίσης θετική επίδραση στο ταμείο αγροτικής ανάπτυξης – τη δεύτερη πυλώνα της ΚΓΠ – με αύξηση 15 δισεκατομμυρίων ευρώ από το μεγάλο ταμείο κορονοϊού. Η προτεινόμενη κατανομή για τη δεύτερη πυλώνα είναι πλέον 90 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι άμεσες πληρωμές προς τους αγρότες και οι δαπάνες που σχετίζονται με την αγορά, που μαζί αποτελούν την πρώτη πυλώνα της ΚΓΠ, θα αυξηθούν επιπλέον κατά 4 δισεκατομμύρια, φθάνοντας συνολικά τα 258 δισεκατομμύρια ευρώ.