Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ότι οι κυβερνήσεις της ΕΕ πρέπει επιτέλους να αντιμετωπίσουν αποφασιστικά την απείθαρχη Πολωνία και την Ουγγαρία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η (προηγούμενη) Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν ήδη πριν από περισσότερα από δύο χρόνια θεσπίσει το αυστηρό μέτρο «άρθρο 7» κατά της Βαρσοβίας και της Βουδαπέστης, όμως οι κυβερνήσεις της ΕΕ εξακολουθούν να το αποτρέπουν.
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να ασκήσουν πολύ πιο έντονη πίεση στις αντιευρωπαϊκές κυβερνήσεις του πολωνικού κόμματος PiS και του ουγγρικού Fidesz λόγω της διάβρωσης του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας, υποστηρίζεται. Μεγάλη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (476 κατά 178) τάχθηκε την Πέμπτη υπέρ αυτού του καλέσματος.
Η (νέα) Ευρωπαϊκή Επιτροπή Von der Leyen καλείται να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία ώστε να επαναφέρει τις δύο χώρες της ΕΕ σε τάξη. Η επιτροπή ξεκίνησε στα τέλη του 2017 μια αυστηρή διαδικασία εναντίον της Πολωνίας. Η πιο αυστηρή διαδικασία άρθρου 7 στη συνθήκη της ΕΕ μπορεί να οδηγήσει στην αναστολή του δικαιώματος ψήφου σε συνεδριάσεις υπουργών της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενεργοποίησε έναν χρόνο αργότερα την ίδια διαδικασία κατά της ουγγρικής κυβέρνησης του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ πραγματοποίησαν σειρά ακροάσεων με υπουργούς και των δύο χωρών, αλλά δεν προχώρησαν περαιτέρω. Αυτό δυσαρέστησε πολλούς ευρωβουλευτές, οι οποίοι λένε ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και το άρθρο 7 προφανώς δεν λειτουργεί. Κατά τη γνώμη τους, σε κίνδυνο τίθεται η αξιοπιστία της ΕΕ.
Επίσης το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), του οποίου μέλος είναι το κόμμα Fidesz του Όρμπαν (αν και ανασταλμένα), υποστήριξε αυτό το κάλεσμα. Μια πρόταση για ετήσια αξιολόγηση της κατάστασης του κράτους δικαίου στα κράτη-μέλη της ΕΕ, που ήταν επίσης επιθυμία του κοινοβουλίου, μπλοκαρίστηκε τον Νοέμβριο σε σύνοδο υπουργών από Ουγγαρία και Πολωνία. Ο υπουργός Στεφ Μπλοκ (Εξωτερικών) εξέφρασε τη λύπη του γι' αυτό.
Αυτή την εβδομάδα, ακριβώς, η έγκριτη επιτροπή της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης διαπίστωσε ότι οι δικαστικές μεταρρυθμίσεις στην πολωνική δικαιοσύνη φιμώνουν τους πολωνούς δικαστές και υπονομεύουν περαιτέρω την ανεξαρτησία τους. Μπορούν να τιμωρηθούν με νέο νόμο από πειθαρχικό συμβούλιο για την κριτική τους προς την κυβέρνηση.
Επιπλέον, έγινε χθες γνωστό ότι ο κύριος νομικός σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στη Λουξεμβούργο εξέδωσε εξαιρετικά αρνητική γνώμη σχετικά με τους νόμους κατά των ξένων στην Ουγγαρία. Ο ουγγρικός νόμος που υποχρεώνει τις κοινωνικές οργανώσεις να δηλώνουν τη χρηματοδότησή τους από το εξωτερικό αντιβαίνει στο ευρωπαϊκό δίκαιο. Οι δικαστές στο Λουξεμβούργο συχνά ακολουθούν τέτοιες γνωμοδοτήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προσφύγει κατά του ουγγρικού νόμου του 2017 ενώπιον του δικαστηρίου της ΕΕ. Η πλήρης διαφάνεια για τις ξένες δωρεές μπορεί να έχει ένα «στιγματιστικό αποτέλεσμα» και συγκρούεται με την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, σύμφωνα με τη γνώμη του γενικού εισαγγελέα.
Οι ουγγρικές οργανώσεις πρέπει να δημοσιοποιούν τα ονόματα των ξένων δωρητών όταν η συνεισφορά τους υπερβαίνει περίπου τα 1500 ευρώ. Για τις εισφορές Ούγγρων δεν ισχύει αυτή η υποχρέωση. Το μέτρο της συντηρητικής κυβέρνησης του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν στοχεύει, σύμφωνα με ορισμένους, τον φιλέλευθο φιλάνθρωπο Τζορτζ Σόρος, με τον οποίο το κυβερνών κόμμα Fidesz βρίσκεται σε έντονη αντιπαράθεση.