Τα βαριά επαγγελματικά οχήματα, όπως λεωφορεία και φορτηγά, ευθύνονται αυτήν τη στιγμή για πάνω από το 25% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις οδικές μεταφορές στην ΕΕ. Επιπλέον, ευθύνονται για πάνω από το 6% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ. Σύμφωνα με την πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, η μείωση αυτών των εκπομπών είναι κρίσιμη για τους στόχους της ΕΕ να γίνει κλιματικά ουδέτερη μέχρι το 2050.
Τα νέα φορτηγά και λεωφορεία στην ΕΕ ήδη υπόκεινται σε απαιτήσεις εκπομπών CO2, αλλά αυτές έχουν ξεπεραστεί από τους νέους κλιματικούς στόχους της ΕΕ και τις καινοτομίες στον τομέα. Ο νέος νόμος αυξάνει σημαντικά τους στόχους: 45% μείωση εκπομπών CO2 έως το 2030, 65% έως το 2035 και 90% έως το 2040. Επιπλέον, το κοινοβούλιο πέτυχε να συμπεριληφθούν περισσότερες κατηγορίες οχημάτων στους κανόνες, όπως τα απορριμματοφόρα και διάφορα επαγγελματικά οχήματα.
Όσον αφορά τα αστικά λεωφορεία, λαμβάνονται διαφορετικά μέτρα. Μέχρι το 2030, τα νέα λεωφορεία που κυκλοφορούν στις πόλεις πρέπει να έχουν μειώσει τις εκπομπές τους κατά ενενήντα τοις εκατό. Μέχρι το 2035, αυτά πρέπει να είναι χωρίς εκπομπές. Από το 2030 καθορίζονται επίσης στόχοι μείωσης εκπομπών για ρυμουλκούμενα οχήματα (7,5%) και ημιρυμουλκούμενα (10%). Τελικά, σκοπός είναι όλα τα βαριά οχήματα σε ολόκληρη την ΕΕ να γίνουν σχεδόν χωρίς εκπομπές.
Ο νέος νόμος υποχρεώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα και την επίδρασή του. Αυτό πρέπει να γίνει ήδη έως το 2027. Τότε πρέπει, μεταξύ άλλων, να καθοριστεί εάν οι κανόνες για τα μικρά φορτηγά θα προσαρμοστούν. Επίσης, η Επιτροπή πρέπει τότε να εξετάσει ποιο ρόλο μπορεί να παίξει μια μέθοδος καταγραφής βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που κινούνται αποκλειστικά με ουδέτερα όσον αφορά το CO2 καύσιμα. Τέλος, πρέπει να αξιολογηθεί ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει ένας διορθωτικός παράγοντας άνθρακα κατά τη μετάβαση σε βαριά επαγγελματικά οχήματα χωρίς εκπομπές.
Ο Ολλανδός ευρωβουλευτής Bas Eickhout (GroenLinks) έκανε ως εισηγητής έρευνα για το ζήτημα. Η έκθεση αποτυπώνει το περιεχόμενο του πρόσφατα ψηφισμένου νόμου. «Η μετάβαση σε φορτηγά και λεωφορεία χωρίς εκπομπές δεν είναι μόνο το κλειδί για την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων, αλλά και ένας κρίσιμος παράγοντας για καθαρότερο αέρα στις πόλεις μας», λέει ο Eickhout. «Παρέχουμε σαφήνεια σε μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες παραγωγής της Ευρώπης και μια ξεκάθαρη ώθηση για επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση και το υδρογόνο.»
Τώρα που το πλήρες κοινοβούλιο ενέκρινε τον νόμο, απομένει μόνο η έγκριση των υπουργών περιβάλλοντος. Αυτό θα γίνει την άνοιξη, πιθανότατα με ευρεία πλειοψηφία.