Οι τρεις μεγαλύτερες ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν τελικά στον περιορισμό του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), αλλά απλωμένο σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει ο δρόμος και για συμφωνία σχετικά με δύο άλλους σημαντικούς νέους νόμους για το κλίμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στην περίπτωση αυτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι 27 χώρες της ΕΕ μπορούν να ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις τριμερούς (τριμερής διάλογος) για τους νόμους για το κλίμα του Επιτρόπου Φρανς Τίμερμανς. Η κατάργηση των «δωρεάν αδειών» θα γίνει πλέον σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αλλά σε λιγότερα χρόνια απ’ ό,τι είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή.
Επιπλέον, έχει πλέον τεθεί σύνδεση με τον νέο διορθωτικό συντελεστή τελωνείου (CBAM) που θα εισαχθεί για τις εισαγωγές φθηνών ρυπογόνων προϊόντων από χώρες με χαμηλούς μισθούς. Αν οι «ρήτρες καθρέφτη» στις εμπορικές συμφωνίες αποδειχθούν ανεπαρκείς (και εισάγονται φθηνά προϊόντα), οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διατηρούν τα δικαιώματα ETS τους.
Η συμφωνία των κεντροδεξιών Ευρωπαϊκών Λαϊκών (ΕΛΚ), των Σοσιαλδημοκρατών (S&D) και των φιλελεύθερων Renew Europe (RE), υποστηρίζεται επίσης από τους Πράσινους. Μόλις τον προηγούμενο μήνα, οι αριστερές και πράσινες ομάδες ήθελαν την πλήρη κατάργηση των δωρεάν αδειών ETS το συντομότερο δυνατό, ενώ οι χριστιανοδημοκράτες και συντηρητικοί επιθυμούσαν να περιορίσουν και να απλώσουν χρονικά τις επιπλέον φορολογικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις.
Στον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε νομοθετείται ότι μέσα σε δέκα χρόνια η ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω αδειών ETS πρέπει να μειωθεί κατά σχεδόν δύο τρίτα. Επίσης, η μέγιστη ρύπανση μειώνεται κατά εκατομμύρια τόνους. Ο συμβιβασμός θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για ψηφοφορία στην ολομέλεια στις 22 Ιουνίου.
Η διαπραγματεύτρια της ΕΛΚ, Έστερ ντε Λανγκ, δήλωσε ικανοποιημένη στο Euractiv από τον επιτευχθέντα συμβιβασμό. «Πρώτα απ’ όλα, θέλαμε να επιτύχουμε τους στόχους για μείωση των εκπομπών CO2 κατά 55% πριν από το τέλος αυτής της δεκαετίας», είπε.
Ο δεύτερος στόχος ήταν να δοθεί «ανάσα» στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που «λειτουργούν υπό πολύ δύσκολες οικονομικές συνθήκες», προκαλούμενες από τον πληθωρισμό και τις αυξήσεις στην τιμή της ενέργειας, που επιδεινώθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Ελπίζω ότι την επόμενη εβδομάδα θα περάσουμε αυτό από το Κοινοβούλιο, ώστε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο Υπουργών, γιατί είναι πολύ σημαντικό να ολοκληρώσουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα αυτό το νομοσχέδιο», δήλωσε ο διαπραγματευτής του PvdA, Μοχάμεντ Τσαχίμ.
Αυτή τη βδομάδα στο Στρασβούργο θα ληφθεί επίσης απόφαση για ένα σημαντικό άλλο μέρος των σχεδίων για το κλίμα της Επιτροπής Φον ντερ Λάιεν. Η πλειοψηφία της επιτροπής περιβάλλοντος ENVI αρνείται να χαρακτηρίσει το φυσικό αέριο και την πυρηνική ενέργεια ως «βιώσιμες πηγές ενέργειας», όπως προτείνει προς το παρόν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η απόφαση να ενταχθεί το αέριο και η πυρηνική ενέργεια στον επιλέξιμο κατάλογο για βιώσιμες επενδύσεις («ταξινομία») είναι μια λεγόμενη εξουσιοδοτημένη πράξη που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να μπλοκάρει με απόλυτη πλειοψηφία (353 από τους 705 ψήφους). Αν αυτό γίνει αυτή την εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να καταθέσει νέα πρόταση.
Κατά πληροφορίες, ο Επίτροπος για το Κλίμα Φρανς Τίμερμανς συμφωνεί επί της ουσίας με τις ενστάσεις των αντιπάλων του στη συμπερίληψη του αερίου και της πυρηνικής ενέργειας στη λίστα ταξινομίας, αλλά πέρυσι η πλειοψηφία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την πίεση της Γερμανίας και της Γαλλίας, την ενέκρινε.
Η Γαλλία ήθελε να διατηρήσει επιδοτούμενο τον δικό της πυρηνικό τομέα, ενώ η Γερμανία ήθελε τότε να προστατεύσει τον (ρωσικό) αγωγό Nord Stream 2. Πλέον η νέα γερμανική «φωτεινή» κυβέρνηση είναι αντίθετη στη ταξινομία του αερίου.