Εν όψει της έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις 20 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε σαφές στους Ευρωπαίους ηγέτες ποια είναι τα ελάχιστα που πρέπει να περιλαμβάνει ο πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ. Πρέπει οπωσδήποτε να δημιουργηθούν νέες πηγές εσόδων. Εάν χρειαστεί, το Στρασβούργο απειλεί με ψήφο κατά στα σχέδια προϋπολογισμού των ηγετών.
Ο πρόεδρος της ΕΕ Μισέλ συγκάλεσε τους πρωθυπουργούς και αρχηγούς κρατών για μια έκτακτη σύνοδο στις Βρυξέλλες, καθώς οι μεγάλες διαφωνίες σχετικά με τα έσοδα και τα έξοδα απειλούν να παγώσουν τη λειτουργία της μηχανής της ΕΕ από το 2021 και μετά.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν η Σύνοδος θα διαρκέσει μία, δύο ή τρεις ημέρες. Ο πρόεδρος της ΕΕ Μισέλ δήλωσε ότι, έτσι κι αλλιώς, πρέπει να επιτευχθεί ομοφωνία μεταξύ των ηγετών της ΕΕ. Ακόμα δεν έχουν βρει κοινή στάση. Η Αυστρία έχει ήδη απειλήσει με ψήφο κατά σε οποιαδήποτε αύξηση.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη θέση του για τα οικονομικά πλαίσια ήδη τον Νοέμβριο του 2018. Αυτό συνοψίζεται στο ότι στην ΕΕ πρέπει πρώτα να καθοριστεί τι θέλουμε να κάνουμε, ότι το εύρος των καθηκόντων και η πολιτική είναι καθοριστικά, και ότι οι δαπάνες είναι το αποτέλεσμα αυτών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνεί σε γενικές γραμμές με αυτήν την προσέγγιση. Στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο υπάρχει έντονη κριτική προς τους πρωθυπουργούς και υπουργούς που μιλούν μόνο για χρήματα.
Παράδειγμα είναι η έκκληση των αρχηγών κρατών που ζητούν επειγόντως 10.000 επιπλέον τελωνειακούς και αστυνομικούς στα ευρωπαϊκά σύνορα για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, αλλά οι υπουργοί Οικονομικών στη συνέχεια δεν αποδεσμεύουν χρήματα γι' αυτό. Το ίδιο ισχύει για την Κλιματική πολιτική: όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να γίνουν βήματα το συντομότερο δυνατό, αλλά τα φειδωλά κράτη της ΕΕ προφανώς δεν θέλουν να διαθέσουν χρήματα.
Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα ξαναζητήσουν σήμερα ένα φιλόδοξο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2021-2027. Αυτός ο προϋπολογισμός πρέπει να διασφαλίσει αρκετή χρηματοδότηση όχι μόνο για όλες τις υπάρχουσες αρμοδιότητες και εργασίες αλλά και για σημαντικά νέα ζητήματα, όπως η κλιματική δράση, η έρευνα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η στήριξη της απασχόλησης των νέων και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα θα πρέπει να παραμείνουν ανέπαφα τα υπάρχοντα κοινοτικά επιδόματα για αγροτικές κοινότητες, αγρότες και φτωχότερες περιοχές.
Ο πυρήνας των αιτημάτων του Ευρωκοινοβουλίου είναι ότι στον πολυετή προϋπολογισμό πρέπει οπωσδήποτε να εισαχθούν «νέες πηγές εσόδων». Έχει ήδη εξεταστεί η επιβολή ευρωπαϊκού τέλους επιστροφής (πρασίνισμα) στα πλαστικά μπουκάλια. Μερικοί υπουργοί είναι αντίθετοι επειδή στα κράτη τους οι έμποροι και οι κλάδοι είναι ενάντια σε αυτό.
Επίσης, στην ΕΕ συζητείται η επιβολή ενός είδους φόρου στο ίντερνετ/διαφήμιση. Και εκεί κάποιοι ακόμη αντιτίθενται φοβούμενοι ανάληψη μέτρων αντίποινα από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, αμφισβητούνται τα πρόστιμα και οι κυρώσεις για τα ευρωπαϊκά κράτη που δεν είναι φιλικά προς το ευρώ. Υπάρχουν σχέδια να περικοπούν επιδοτήσεις στην ΕΕ (όπως στην Πολωνία και την Ουγγαρία) αν δεν τηρούν τους κανόνες συμπεριφοράς της ΕΕ.
Για τέτοιες νέες πηγές εσόδων ισχύει ότι πρόκειται για «φόρους», και οι κανόνες της ΕΕ προβλέπουν ομοφωνία («unanimity») μεταξύ πρωθυπουργών και υπουργών. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τέτοιες σημαντικές αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία.
Ο Ολλανδός ευρωβουλευτής του PvdA, Paul Tang, δήλωσε σε ανάρτηση πριν από τη γενική συζήτηση ότι για τους σοσιαλδημοκράτες είναι πιο σημαντικός ένας σύγχρονος και αποτελεσματικός προϋπολογισμός από έναν αυθαίρετο αριθμό. Η άκαμπτη στάση του ολλανδού πρωθυπουργού Mark Rutte και του αυστριακού καγκελάριου Sebastian Kurz, που εστιάζουν μόνο στο μέγιστο 1,00%, εμποδίζει την πρόοδο, σύμφωνα με τον ίδιο.
Και άλλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου επέκριναν τα χρηματοδοτικά εμπόδια που μέχρι τώρα έχουν θέσει ορισμένα ευημερούντα κράτη της Δυτικής Ευρώπης. Ο Ολλανδός ευρωβουλευτής Bas Eickhout (Πράσινοι) χαρακτήρισε αυτή τη στάση «Πεντάρα για την κακιά ώρα» (Penny wise, Pound foolish).