Η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen θα ταξιδέψει την Τετάρτη στο Λονδίνο για την πρώτη επίσημη συνάντησή της με τον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον. Χωρίς αμφιβολία, το κύριο θέμα κατά τη διμερής τους συνάντηση είναι οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τη μελλοντική ευρωβρετανική εμπορική σχέση.
Μετά από μια εντυπωσιακή εκλογική νίκη τον Δεκέμβριο, η κυβέρνηση Τζόνσον προχωρά χωρίς προβλήματα προς την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Ιανουαρίου. Οι Βρετανοί θα εγκαταλείψουν τότε την ΕΕ, με μια μεταβατική περίοδο μέχρι το τέλος του έτους κατά την οποία πρακτικά δεν θα αλλάξει τίποτα. Κατά τη διάρκεια αυτών των 11 μηνών πρέπει να επιτευχθεί μια συμφωνία σχετικά με τη (μελλοντική) σχέση σε τομείς όπως το εμπόριο.
Οι ειδικοί θεωρούν εξαιρετικά απίθανο να τα καταφέρουν. Η ΕΕ συνήθως χρειάζεται χρόνια για να κλείσει τέτοιες συμφωνίες. Σε αυτήν την περίοδο, που ο Τζόνσον δεν θέλει να παραταθεί, πρέπει να επιτευχθεί μια συμφωνία για τη μελλοντική (εμπορική) σχέση. Η Von der Leyen είχε ήδη χαρακτηρίσει την αρχή του Δεκεμβρίου ως «πολύ απαιτητική» για να κλείσει μια συμφωνία εντός αυτού του χρονικού πλαισίου. Αν δεν τα καταφέρουν, τότε απειλείται μια χαοτική έξοδος από την ΕΕ.
Ο πυρήνας του προβλήματος είναι η απαραίτητη προσεκτική διαδικασία διαπραγμάτευσης: τα κράτη της ΕΕ θα βασιστούν στις τρέχουσες εμπορικές τους συμφωνίες για τη νέα εμπορική συμφωνία με τους Βρετανούς. Οι 27 υπόλοιπες χώρες της ΕΕ δεν θέλουν να βγουν χειρότερα από την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου. Αντίθετα, οι Βρετανοί θέλουν να ξεφύγουν από τις τρέχουσες συμφωνίες της ΕΕ και όσο περισσότερες αποκλίσεις επιθυμούν, τόσα περισσότερα πρέπει να συζητηθούν.
Επιπλέον, η ΕΕ (υπάλληλοι και πολιτικοί) έχει αποκτήσει τις τελευταίες δεκαετίες μεγάλη εμπειρία στο «συντονισμό» και την «εναρμόνιση» των διαφορών μεταξύ των κρατών της ΕΕ, ενώ τώρα με τις διαπραγματεύσεις με τους Βρετανούς πρέπει να αντιμετωπιστεί το πόσο θα μπορούν οι Βρετανοί στο μέλλον να αποκλίνουν.
Όπως φαίνεται τώρα, μια νέα συμφωνία ΕΕ – ΗΒ για την αλιεία μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εμπόδιο. Οι Βρετανοί ψαράδες θέλουν οπωσδήποτε «τα ξένα πλοία (=ανταγωνιστές) έξω από τα ψαροτόπια τους», ενώ οι αλιευτικοί στόλοι της Ολλανδίας, της Γερμανίας και της Δανίας δεν μπορούν να το κάνουν χωρίς αυτά.
Ο Τζόνσον επιμένει ότι η συμφωνία πρέπει να κλειστεί πριν το τέλος του 2020. Αν δεν τα καταφέρουν, απειλεί μια χαοτική έξοδος από την ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις δεν θα είναι εύκολες. Πολλοί ηγέτες κρατών της ΕΕ έχουν ήδη χαράξει κόκκινες γραμμές. «Αν θέλεις να έχεις πρόσβαση στην εσωτερική μας αγορά με τα προϊόντα σου, τότε πρέπει να σέβεσαι τα πρότυπα και τους κανόνες μας», διατύπωσε ο χριστιανοδημοκράτης Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος της μεγαλύτερης ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.