Ο πρόεδρος της ΕΕ Σαρλ Μισέλ προβλέπει την Παρασκευή στην τηλεδιάσκεψη κορυφής δύσκολες διαπραγματεύσεις σχετικά με το σχέδιο ανάκαμψης από τον κορονοϊό και τον ευρωπαϊκό πολυετή προϋπολογισμό (MFK) για το 2021-2027. Ο Μισέλ δεν αναμένει ακόμη μεγάλο άλμα προόδου, προβλέπει νέα σύνοδο κορυφής τον Ιούλιο και λέει πως απομένει πολλή δουλειά για τους ηγέτες των κυβερνήσεων.
Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον πολυετή προϋπολογισμό (MFK) ύψους 1100 δισεκατομμυρίων ευρώ και ένα ταμείο ανάκαμψης από τον κορονοϊό 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 500 δισεκατομμύρια ως επιχορηγήσεις. Οι καθαρές χώρες πληρωτές Ολλανδία, Δανία, Σουηδία και Αυστρία έχουν επανειλημμένα δηλώσει πως δεν θέλουν να δαπανήσουν περισσότερα.
Οι τέσσερις αυτές χώρες επιθυμούν καταρχάς οι χώρες της Νότιας Ευρώπης που επλήγησαν από την κρίση του κορονοϊού να αναζωογονήσουν τις οικονομίες τους με φθηνά δάνεια και όχι με ευρωπαϊκές δωρεές ή επιδοτήσεις. Εδώ τίθεται το ερώτημα αν κάθε αίτημα πρέπει να περάσει όλες τις διαδικασίες πληρωμών της ΕΕ και αν - συνεπώς - μπορούν να τεθούν διάφοροι όροι από τη γραφειοκρατία και τους πολιτικούς της ΕΕ.
Ο πρόεδρος της ΕΕ Μισέλ είχε προηγουμένως παρατηρήσει πως οι ηγέτες των κυβερνήσεων συμφωνούν σε πολλά σημεία. Ωστόσο, σχετικά με το ύψος και το περιεχόμενο του πολυετούς προϋπολογισμού, την εισαγωγή νέων ευρωπαϊκών φόρων και τις εκπτώσεις που λαμβάνουν χώρες όπως η Ολλανδία, αναμένει ότι θα δοθούν ακόμη πολλές μάχες.
Πριν από λίγους μήνες, η Γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γερμανία θα πρέπει να συνεισφέρει περισσότερο στην ΕΕ, όχι μόνο για την αποκατάσταση των οικονομικών ζημιών από την πανδημία αλλά και για τη διατήρηση και βελτίωση της ευρωπαϊκής οικονομικής υποδομής. Στη συνέχεια, κυρίως η Αυστρία και η Ολλανδία παρέμειναν οι ισχυρότεροι αντίπαλοι της ανεξέλεγκτης χρηματοδοτικής βοήθειας προς τις χώρες της Νότιας Ευρώπης και της δημιουργίας συλλογικών ευρωπαϊκών χρεών.
Η ολλανδική κυβερνητική συμμαχία δηλώνει τώρα ότι αναζητεί συμβιβασμό σχετικά με το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ. Πρόκειται για πολύ περισσότερα από το αν το ταμείο θα παρέχει δάνεια ή δωρεές, λέει τώρα ο πρωθυπουργός Ρούτε. Οι τέσσερις διαμαρτυρόμενες χώρες της ΕΕ θεωρούν ότι οι νότιες χώρες, σε αντάλλαγμα για τη βοήθεια, πρέπει κυρίως να μεταρρυθμίσουν την αγορά εργασίας και τα συνταξιοδοτικά τους συστήματα.
Εάν δεν βρεθεί λύση στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βγει αποδυναμωμένη από την κρίση, προειδοποίησε ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός Μάρκ Ρούτε. Σύμφωνα με τον Ρούτε, υπάρχει και άλλο θέμα. Αν οι οικονομικές ανισότητες στην Ευρώπη γίνουν μεγαλύτερες επειδή οι βόρειες χώρες ανακάμπτουν πιο γρήγορα από την κρίση σε σχέση με τις νότιες, τότε αυτό αποτελεί κίνδυνο για τη σταθερότητα εντός της ΕΕ, είπε ο Ρούτε. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο το χρήμα να κατευθυνθεί σε αυτές τις πληγείσες χώρες, στηρίζοντας προηγούμενες εκκλήσεις για βοήθεια σε αυτές.
Ο Ρούτε συμφωνεί τώρα επίσης με άλλους ηγέτες της ΕΕ που λένε ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχυθεί και όχι να αποδυναμωθεί. Σε αυτό παίζει ρόλο το γεγονός ότι η διεθνής πολιτική γίνεται ολοένα και πιο ασταθής. Ο Ρούτε υπογραμμίζει τη δύσκολη και αυξανόμενα περίπλοκη σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας και το ρόλο της Ρωσίας. Σ‘ αυτό το πολύπλοκο παιχνίδι η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει απλώς αντικείμενο χειρισμών.
Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα, πρέπει σύμφωνα με τον Ρούτε να βρεθεί μια μέση λύση. Ενώ φαίνεται ότι το βασικό ζήτημα είναι αν θα δοθούν δάνεια ή δωρεές, αυτό δεν ισχύει, λέει ο Ρούτε. «Η ουσία βρίσκεται στο αν οι χώρες είναι διατεθειμένες να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.» Έτσι πρέπει να είναι καλύτερα προετοιμασμένες για νέες κρίσεις στο μέλλον.