Οι υποστηρικτές επισημαίνουν την καταπολέμηση της διανομής παιδικής πορνογραφίας, ενώ οι αντίπαλοι προειδοποιούν για μια ολισθαίνουσα κλίμακα προς το καθεστώς "Μεγάλου Αδελφού", τη μαζική επιτήρηση και την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Ο πυρήνας της πρότασης είναι ότι οι πάροχοι και οι πλατφόρμες (όπως το Twitter, το Facebook, το Telegram) ελέγχουν τα μηνύματα και τις υπηρεσίες email των χρηστών τους πριν από την αποστολή τους. Παραβάσεις των κανόνων συμπεριφοράς της ΕΕ θα πρέπει να αναφέρονται από τους παρόχους στην Europol, η οποία στη συνέχεια μπορεί να μεταβιβάσει τα στοιχεία στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη.
Δεδομένου ότι υπηρεσίες όπως το WhatsApp και το Signal χρησιμοποιούν κρυπτογράφηση end-to-end, η ανίχνευση μεταφέρεται τεχνικά στο τηλέφωνο ή τον υπολογιστή των χρηστών: η λεγόμενη «client-side scanning» (csa). Αυτή η αρχή αποτελεί το επίκεντρο της έντονης ευρωπαϊκής συζήτησης: η ΕΕ δεν σπάει η ίδια την κρυπτογράφηση, αλλά αφήνει τους παρόχους να το κάνουν πριν από την αποστολή.
Η τρέχουσα προεδρία της ΕΕ, η Δανία, παρουσίασε τον Ιούλιο έναν συμβιβασμό που ορίζει ότι η κρυπτογράφηση δεν πρέπει να «υπονομεύεται ή παρακάμπτεται» και ότι μόνο πιστοποιημένη (δηλαδή: επιτρεπόμενη) τεχνολογία ανίχνευσης μπορεί να χρησιμοποιείται. Οι επικριτές αποκαλούν αυτό λεκτική διαχείριση: αν ο έλεγχος γίνεται πριν την κρυπτογράφηση, πρόκειται ουσιαστικά για μια πίσω πόρτα. Αυτό το σημείο έντασης καθορίζει και την επερχόμενη ψηφοφορία.
Πολλές χώρες της ΕΕ υποστηρίζουν την πρόταση της Δανίας, αλλά υπάρχει ακόμη ένα μπλοκ από αντίθετους και διστακτικούς. Η Ολλανδία εξέφρασε την περασμένη εβδομάδα ρητά την αντίθεσή της στις «εντολές ανίχνευσης» και προειδοποιεί για προληπτική παρακολούθηση αθώων πολιτών. Επιπλέον, χώρες όπως η Πολωνία, η Αυστρία και το Βέλγιο χαρακτηρίζονται κρίσιμες ή αρνητικές στον συνεχιζόμενο διπλωματικό σκληρό αγώνα.
Η Γερμανία θεωρείται καταλυτική: αν το Βερολίνο συμφωνήσει, πιθανότατα θα εκλείψει μια μειοψηφία που μπλοκάρει, και η πρόταση θα προωθηθεί — όχι μόνο λόγω του πολιτικού βάρους της Γερμανίας, αλλά και λόγω του μεριδίου της στον πληθυσμό της ΕΕ. Ωστόσο, η Γερμανία δεν έχει ακόμη ψηφίσει θετικά.
Κατά τις πληροφορίες, σε περίπου το ήμισυ των υποθέσεων καταδίκης σοβαρών εγκλημάτων στην ΕΕ χρησιμοποιούνται σήμερα ηλεκτρονικά στοιχεία. Πάνω από 500 κρυπτογράφοι και ειδικοί ασφαλείας προειδοποιούν ότι η μαζική client-side scanning είναι τεχνικά ανασφαλής και δημιουργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
Οι υπηρεσίες κρυπτογράφησης έχουν εκφράσει παρόμοιες ανησυχίες· ορισμένοι πάροχοι προτιμούν να αποχωρήσουν από τις αγορές της ΕΕ παρά να αποδεχθούν αυστηρότερες απαιτήσεις ασφάλειας. Αυτό είναι ένας από τους λόγους που έχει αναφέρει μέχρι στιγμής η Γερμανία.
Παράλληλα, η πρόταση συγκρούεται και με μια ευρύτερη διαμάχη εξουσίας μεταξύ Βρυξελλών και των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Οι αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες έχουν ήδη καιρό ασκήσει κριτική στην αυστηρή ευρωπαϊκή πολιτική (DMA/DSA) που περιορίζει την αγορά και τη χρήση δεδομένων, προειδοποιώντας για ζημιά στην καινοτομία και την παροχή υπηρεσιών. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές επιμένουν στην πορεία τους και τονίζουν την αναγκαιότητα αποτελεσματικής επιβολής.