Εν όψει μιας συνόδου κορυφής της ΕΕ που αρχίζει την Πέμπτη, οι τέσσερις χώρες της Βίζεγκραντ επέκριναν την εναλλασσόμενη φινλανδική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια πρόταση σχετικά με τον καθορισμό του νέου πολυετούς προϋπολογισμού. Η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία όχι μόνο διαφωνούν με το μέγεθος του προϋπολογισμού, αλλά απορρίπτουν επίσης τις ενδεχόμενες ποινές για τις χώρες της ΕΕ που δεν τηρούν τους κανονισμούς της Ένωσης.
Με την ανάληψη καθηκόντων της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο Βέλγιο συνήθως καθορίζεται και ένας νέος πολυετής προϋπολογισμός, ο οποίος δεν βασίζεται μόνο σε ήδη υπάρχουσες συμφωνίες και διαδικασίες. Στην νέα πολυετή έκθεση περιλαμβάνονται επίσης πόροι για τα αιτήματα των νέων Επιτρόπων της ΕΕ.
Βάσει υφιστάμενων συμφωνιών, η ΕΕ επιδιώκει πλέον να ελέγχει, κατά την κατανομή επιδοτήσεων και κονδυλίων σε χώρες, αν η εκάστοτε χώρα τηρεί τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ. Στην περίπτωση αυτή, η Πολωνία και η Ουγγαρία απειλούνται με μείωση επιδοτήσεων επειδή η δικαιοσύνη τους δεν θεωρείται αρκετά διαφανής και διακρίνουν ξένους οργανισμούς.
Η ΕΕ υπό τη Φινλανδία ως πρόεδρο έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες διαβουλεύσεις με όλες τις χώρες της ΕΕ, καθώς και με την τρέχουσα Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη νέα πρόεδρο της Επιτροπής, Ursula von der Leyen. Επίσης, έχουν συμβουλευτεί οι πολιτικοί ηγέτες των ομάδων στο νεοεκλεγμένο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Βάσει αυτών των διαβουλεύσεων, στον νέο πολυετή προϋπολογισμό διατηρείται το σύστημα κατά το οποίο περίπου το ένα τρίτο των επιδοτήσεων δαπανάται στη γεωργία, που παραμένει έτσι η μεγαλύτερη δαπάνη της ΕΕ. Παραμένει αμφίβολο αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα το αποδεχθεί, αφού αυτές οι γεωργικές επιδοτήσεις πλέον πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της Βιωσιμότητας και της Κλιματικής Πολιτικής. Μέχρι τώρα υπήρχε η αίσθηση ότι τυχόν περικοπές θα επικεντρώνονταν κυρίως σε αυτόν τον τομέα.
Τον Μάρτιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε γνωμοδότηση για το προσχέδιο προϋπολογισμού της Επιτροπής για το 2021-2027, όπου ζητούσε την αύξηση από το 1% στο 1,3% του συνολικού ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Τον Ιούλιο οι ηγέτες των κυβερνήσεων διατύπωσαν τη δική τους θέση, επιθυμώντας να διατηρηθεί το ανώτατο όριο στο 1%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει την ανάγκη αύξησης στο 1,13%. Υπάρχουν συζητήσεις για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των τριών οργάνων της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020.
Η φινλανδική προεδρία έχει ετοιμάσει ένα έγγραφο για τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, με σκοπό να διευκολύνει τη συζήτηση, βασισμένο σε ένα ερωτηματολόγιο που έστειλε στα κράτη μέλη τον Ιούλιο. Σύμφωνα με το έγγραφο, τα κράτη μέλη διαφέρουν όσον αφορά τη συνολική συνεισφορά τους στο μελλοντικό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF), με εύρος από 1,00% μέχρι 1,11% του ΑΕΕ της ΕΕ27, που προτείνει η Επιτροπή.
Κατά συνέπεια, η φινλανδική προεδρία επιμένει σε κατανομή όπου το ένα τρίτο των κονδυλίων αφιερώνεται στα βιομηχανικά ταμεία, το ένα τρίτο στη γεωργία και το ένα τρίτο σε άλλους τομείς πολιτικής. Όλες οι υπόλοιπες προτάσεις για νέες πολιτικές πρέπει να χρηματοδοτηθούν μέσω περικοπών αλλού στον προϋπολογισμό.
Διπλωμάτης από χώρα της Βίζεγκραντ ανέφερε στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει η φινλανδική σημείωση να μην αποτελέσει τη βάση της συζήτησης και υπενθύμισε πως τουλάχιστον δύο από τις χώρες της Βίζεγκραντ θεωρούν το ζήτημα των προστίμων ως «απαγορευτικό». Παράλληλα, αναγνώρισε πως η Ολλανδία δεν θα συμφωνήσει με το νέο πολυετές σχέδιο χωρίς τις νέες κυρώσεις.
Οι τέσσερις χώρες της Βίζεγκραντ έχουν επίσης κοινή θέση για την ισχυρή υποστήριξη έναρξης διαπραγματεύσεων ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας στην ΕΕ. Ωστόσο, διπλωμάτης αναγνώρισε ότι η γαλλική αντίθεση πιθανότατα δεν θα αλλάξει.