وزارت دفاع هلند در سال 2014 برنامههایی را برای اعزام یک گردان از سربازان سنگینمسلح آماده کرد تا به شرق اوکراین فرستاده شوند، جایی که لاشههای هواپیمای مسافربری مالزیایی MH17 که سرنگون شده بود، قرار داشت.
سربازان باید منطقه سقوط را که با حمایت روسیه تحت کنترل شورشیان اوکراینی بود، ایمن میکردند. هدف اصلی این ماموریت «برگرداندن» 283 قربانی بود. در میان مسافران پرواز از آمستردام به سنگاپور تقریباً 200 نفر هلندی حضور داشتند.
استرالیا نیز که چند ده تن از سرنشینان آنجا بودند، بلافاصله پس از حادثه در 17 ژوئن 2014 آماده شد تا نیرویی متشکل از حدود هزار سرباز را اعزام کند. به گفته مقامات هلندی، دولت وقت اوکراین از این آمادگیهای نظامی مطلع بود.
خبر آمادگی برای یک عملیات نظامی هلندی این هفته توسط هر دو فرمانده پیشین و کنونی تیپ چترباز هوابرد هلند که آمادهترین بخش نیروهای مسلح هلند است، علنی شد. این اولین بار است که وزارت دفاع درباره این ماموریت اظهار نظر میکند. علاوه بر بازگرداندن قربانیان، هلند همچنین قصد داشت احتمالاً ادلهای برای تحقیقات فراهم کند. این عملیات طبق گفته دو ژنرال هلندی با هماهنگی دولت اوکراین انجام میشد.
آمادگیهای این عملیات از روز حمله شروع شد، در یکشنبه 17 ژوئیه، زمانی که MH17 توسط موشک BUK روسی در ارتفاع بیش از هفت کیلومتر سرنگون شد. تمایل برای «اقدام سریع» در هلند تا حدی به دلیل آن بود که شورشیان کنترلکننده شرق اوکراین در ابتدا مایل به همکاری با مقامات هلندی نبودند.
در روزهای دوم و سوم پس از حمله، گزارشگران به طور گستردهای خبر دادند که شورشیان اوکراینی داراییهای مسافران فوت شده را غصب کردهاند و بقایای اجساد را «در واگنهای قطار رها کردهاند».
مارک روت، نخستوزیر هلند، بلافاصله پس از حمله اعلام کرد که اولویت نخست هلند بازگرداندن قربانیان است و سپس پیگیری و محاکمه عاملان انجام خواهد شد و بازماندگان باید رضایت حاصل کنند. مشخص است که روت در آن زمان تماس شخصی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه داشته است، اما تاکنون محتوای این مکالمه تلفنی فاش نشده است.
سربازان هلندی که آن زمان در پرتغال در تمرین بودند، روز چهارشنبه 20 ژوئیه دستور بازگشت فوری را دریافت کردند، با هدف انجام مأموریتی خارجی که به طور مشخص اعلام نشده بود. به صورت رسمی مشخص نیست که مقامات روسیه از آمادگیهای نظامی هلند و استرالیا آگاه بودند یا خیر، اما با توجه به وسعت و چند روزه بودن آن، این احتمال منطقی به نظر میرسد.
واقعیت این است که شورشیان اوکراینی در پنجشنبه 21 ژوئیه اعلام کردند که اجساد را تحویل خواهند داد و در نتیجه آمادگیهای مربوط به عملیات نظامی در هلند و استرالیا متوقف شد. چند روز بعد فقط کارشناسان پزشکی قانونی و نیروهای پلیس نظامی هلند به منطقه سقوط اعزام شدند. در همان زمان شواهد پزشکی قانونی نیز جمعآوری شد که احتمالاً هفته آینده در دادگاه متهمان چهار نفره این پرونده به کار خواهد آمد.
یکی از این چهار متهم ایگور گیرکین است، یک افسر عالی سابق سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GROe) که در آن زمان بهعنوان وزیر دفاع جمهوری دونتسک که شورشیان اعلام کرده بودند، فعالیت میکرد. اتهامات هفته آینده در دادگاه هلند علنی خواهد شد. هنوز مشخص نیست که مسئولان هلندی آن زمان با گیرکین درباره انتقال اجساد به هلند مشورت کردهاند یا خیر.