دلیل مستقیم این بحران، طرح «برنامه بازیابی اقتصادی» است که هفته گذشته توسط کریستین لیندنر، وزیر امور مالی آزاد FDP ارائه شد. این گزارش FDP به طور گسترده به عنوان «کاملاً در تضاد با» «صندوق آلمان» وزیر اقتصاد هابِک (حزب سبز) تلقی میشود. این صندوق محرکی است برای دمیدن نیروی جدید به اقتصاد ضعیفشده آلمان.
برنامه FDP همچنین کمتر از یک هفته پس از کنفرانس عالی صدر اعظم اولاف شولتز (SPD) با رؤسای اتحادیههای بزرگ کارفرمایان و اتحادیههای کارگری برگزار شده است. هیچ جزئیات خاصی پس از این جلسه منتشر نشده، اما فرض میشود که شولتز بخش میانی جامعه آلمان را برای «خبرهای بدتر» آماده کرده است. هفته گذشته شرکت خودروسازی فولکسواگن اعلام کرد که باید صرفهجویی و بازسازمانی انجام شود که احتمالاً شامل تعطیلی سه کارخانه بزرگ خواهد بود.
اگرچه دلایل زیادی برای اصلاح مسیر اقتصادی ائتلاف سه ساله آلمان وجود دارد، نتایج تکاندهنده انتخابات اخیر در سه ایالت شرقی آلمان تأثیر بسیار بیشتری داشته است. در آنجا حزب راست افراطی AfD (با یکچهارم آرا) به عنوان پیروز چشمگیر انتخابات ظاهر شد، پس از آن حزب تازه تأسیس اطراف سارا واگنکنشت قرار دارد. این نتیجه برای سیاستمداران در برلین مانند بمب ترکید.
در نظرسنجیها، اپوزیسیون حزب CDU/CSU برای ماهها در صدر قرار دارد و حدود ۳۰ درصد حمایت دارد، در حالی که SPD، حزب سبز و FDP در ماههای اخیر ضرر کردهاند. در این سه ایالت شرقی در حال حاضر مذاکرات ائتلافی جریان دارد و به نظر میرسد که دولتهای منطقهای از CDU، AfD و BSW تشکیل شود. شاید SPD در یکی از این ایالات همچنان بتواند شرکت کند.
انتخابات منظم تنها در سپتامبر سال آینده پیشبینی شده است. بر اساس نظرسنجیهای اخیر، نیمی از شهروندان آلمانی خواهان انتخابات زودهنگام هستند: اکثریتی کوچک باور دارند که ائتلاف چراغقرمز به پایان رسیده است. ۵۴ درصد در نظرسنجی ARD-Daichslandtrend خواستار انتخابات جدید شدهاند.
فقط ۴۱ درصد طرفدار ادامه کار دولت ائتلاف چراغقرمز تا تاریخ انتخابات منظم ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ هستند. هواداران SPD (۷۷ درصد) و حزب سبز (۷۶ درصد) اما هنوز معتقدند که ادامه همکاری در دولت مشترک ارزشمند است.
در این نظرسنجی، اتحادیه CDU-CSU به ۳۴ درصد رسیده که سه درصد بیشتر از ماه گذشته است، SPD بدون تغییر ۱۶ درصد و AfD ۱۷ درصد حمایت دارد. حزب سبز دو درصد کاهش یافته و به ۱۱ درصد رسیده است. BSW نیز دو درصد کاهش کارنامه دارد و در سطح کشور اکنون ۶ درصد است.
این سندی است که لیندنر با آن حزب SPD و حزب سبز را به چالش میکشد و میتواند ائتلاف را عمیقتر در بحران فرو ببرد. رهبر FDP خواستار تغییر سریع و اساسی در سیاستها شده، اما منظور او اصلاح بازدارنده بدهی (مالی) یا ایجاد صندوقهای خاص جدید نیست.
لیندنر مستقیماً در سیاست صنعتی هابک دخالت میکند: رویکرد هابک «به طور سنتی روی شرکتهای بزرگ، معمولاً با قویترین سازمانهای منافع (مانند اینتل یا تیسان-کروپ) تمرکز دارد، اما به کسبوکارهای کوچک و متوسط، صنایع دستی و بهخصوص شرکتهای جدید و جوان کمتر توجه میکند» نوشته لیندنر. و همچنین در زمینه سیاست «سبز» اقلیمی او خواستار پایان دادن به «راه ویژه آلمان» شده است.