بریتانیا شامگاه جمعه پس از نزدیک به پنجاه سال، اتحادیه اروپا را ترک میکند. این اولین بار است که پس از تأسیس اتحادیه مشترک، ۷۵ سال پیش در پایان جنگ جهانی دوم، یک کشور اروپایی خارج میشود.
جدایی بین بریتانیاییها و اتحادیه ۲۷ کشور دیگر قاره اروپا در پی همهپرسی بیش از ۳.۵ سال پیش رخ داد. آن زمان ۱۷.۴ میلیون رأیدهنده بریتانیایی به خروج از اتحادیه اروپا و ۱۶.۱ میلیون به ماندن رأی دادند.
طرفداران و مخالفان در چندین مکان گرد هم میآیند تا به آن لحظه تاریخی ادای احترام کنند. هواداران جدایی از اتحادیه اروپا در میدان پارلمان لندن جشن میگیرند که این جدایی بالاخره اتفاق افتاده است. یک ساعت پیش از آن، نخستوزیر بوریس جانسون از طریق رادیو و تلویزیون با مردم سخن خواهد گفت. شهرداری لندن رویدادی برای ساکنان لندن از ۲۷ کشور دیگر اتحادیه اروپا برگزار میکند. آنها میتوانند در ساختمان شهرداری، از جمله برای دریافت «حمایت عاطفی»، مراجعه کنند.
در اسکاتلند، جایی که اکثریت قابل توجهی از رأیدهندگان خواهان ماندن در اتحادیه اروپا بودند، فعالان طرفدار اروپا بیرون پارلمان اسکاتلند گرد هم میآیند. پارلمان اسکاتلند همانطور که انتظار میرفت، به برگزاری همهپرسی دیگری درباره استقلال اسکاتلند رأی مثبت داد. تمام ۶۴ نماینده حزب SNP اسکاتلند به نفع و ۵۴ نماینده مخالف به ضد آن رأی دادند.
از لحاظ حقوقی دولت اسکاتلند نمیتواند به تنهایی همهپرسی برگزار کند و باید دولت بریتانیا نیز موافقت کند. پارلمان اسکاتلند همچنین تصمیم گرفت که پرچم اتحادیه اروپا پس از خروج از اتحادیه همچنان در ساختمان پارلمان در ادینبرو به اهتزاز درآید.
گزارشها حاکی است نخستوزیر بریتانیا، بوریس جانسون، آماده است توافق تجاری با اتحادیه اروپا را که پیشتر توسط مذاکرهکننده اتحادیه اروپا، میشل بارنیه، پیشنهاد شده بود، بپذیرد. این گزارش بر اساس متن سخنرانی است که جانسون دوشنبه آتی ارائه خواهد داد و توسط روزنامه تایمز منتشر شده است.
مذاکرات درباره توافق تجاری میان بریتانیا و اتحادیه اروپا هفته آینده آغاز میشود و باید پیش از پایان سال جاری به پایان برسد. بسیاری از کارشناسان معتقدند این بازه زمانی برای توافقی کاملاً جدید بیش از حد کوتاه است.
توافق تجاری مورد بحث مشابه توافق تجاری اخیر بین اتحادیه اروپا و کانادا است. در این حالت، میتوان بیشتر متنهای قانونی موجود را به کار گرفت. این توافق تجارت بدون تعرفه وارداتی را امکانپذیر میکند، اما همچنان منجر به کنترلهای گمرکی میشود. این مدل برای بخش خدمات بزرگ بریتانیا اعمال نمیشود.
اگر تا پایان دوره گذار نتوان قراردادی امضا کرد، احتمال وقوع جدایی پر هرج و مرج وجود دارد. در این صورت، دولت بریتانیا و مجلس عوام مجدداً باید انتخاب کنند که تمدید و تعویق درخواست کنند (چیزی که نخستوزیر جانسون عمیقاً مخالف آن است) یا بدون هیچ ترتیبات انتقالی از اتحادیه خارج شوند (برکسیت بدون توافق).