هفته آینده در بروکسل و اتحادیه اروپا «هفته سبز» برگزار میشود. هم وزیران کشاورزی اروپایی و هم کمیسیون کشاورزی و پارلمان اروپایی این هفته درباره سیاست کشاورزی مشترک جدید اروپا (GLB) تصمیمات مهمی اتخاذ خواهند کرد، حداقل این قصد وجود دارد.
با وجود بیش از دو سال مذاکره مقدماتی، وزیران کشاورزی و فراکسیونهای سیاسی در پارلمان اروپا همچنان بر سر دهها موضوع اتفاق نظر ندارند، نه با یکدیگر و نه درون خود.
نمایندگان پارلمان اروپا درباره طرحهای بازنگری سیاست کشاورزی مشترک (GLB) بحث و رایگیری میکنند. این بازنگری قصد دارد سیاست کشاورزی مشترک را پایدارتر، قویتر و انعطافپذیرتر کند. این بسته شامل طرحهایی برای تقویت شیوههای اجباری دوستدار اقلیم و محیط زیست، کاهش پرداختها به کشاورزیهای بزرگ و تخصیص بودجه بیشتر به کسبوکارهای کوچکتر و کشاورزان جوان است.
موضوع این است که اتحادیه اروپا در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ در مجموع ۳۸۶.۷ میلیارد یورو به کشاورزان و مناطق روستایی اختصاص خواهد داد. وزیران روزهای دوشنبه و سهشنبه در لوکزامبورگ دیدار میکنند (و احتمالاً تا چهارشنبه ادامه دارد) و پارلمان اروپا بین دوشنبه و جمعه درباره صدها اصلاحیه راهبردی رای میدهد (و احتمالاً تا جمعه شب ادامه خواهد داشت).
طبق وضعیت فعلی، آخرین رایگیریها احتمالاً تا بعدازظهر جمعه حدود ساعت ۱۷:۳۰ بررسی میشوند. برخی ناظران حتی احتمال میدهند که مذاکرات فقط در اجلاس کامل بعدی در نوامبر به پایان برسد.
رهبران سیاسی سه فراکسیون بزرگ پارلمان (حصول توافق جهتدار) را هفته گذشته اعلام کردند. مسیحدموکراتها (EVP)، سوسیالدموکراتها (S&D) و لیبرالها (Renew) معادل شصت درصد از مجموع ۷۰۵ کرسی را تشکیل میدهند. اما اصلاً مشخص نیست که انضباط فراکسیونی آنها کارساز باشد، زیرا هفته گذشته مشخص شد که کمیسیون کشاورزی AGRI، کمیسیون بودجه (BUDG) و کمیسیون محیط زیست (ENVI) هنوز درباره بودجه مسیر آینده اختلاف نظر دارند.
منبع اصلی اختلاف این است که کشاورزی تا چه حد باید در آینده به قوانین جدید اقلیم و محیط زیست پایبند باشد. در محافل کشاورزی، توافق سبز (Green Deal) به عنوان عامل اصلی مناقشه دیده میشود. برخی از حاضرین، توافقهای فعلی در پارلمان و شورای وزرا را به عنوان نخستین «گذشت» از معیارهای توافق سبز در چارچوب سیاست جدید GLB میدانند.
علاوه بر این، «توافق» سه رهبر فراکسیون به عنوان شکست فراکسیون S&D تعبیر میشود. به گفته احزاب مخالف در پارلمان، سوسیالدموکراتها به استراتژی EVP و Renew «برای دریافت آنچه در دسترس است» رضایت دادهاند. مخالفان چپ ادعا میکنند که S&D در حفظ اهداف محیط زیستی و اقلیمی توافق سبز ناکافی عمل کرده و GLB «جدید» میکوشد از پایداری حیاتی فرار کند.
اختلاف مشابهی نیز بین وزیران کشاورزی کشورهای عضو اتحادیه اروپا وجود دارد. سؤال این است که آیا بیست درصد یارانههای کنونی کشاورزی باید صرف اهداف «ارگانیک» شود یا سی درصد؟ آیا باید ممنوعیت کامل استفاده از آفتکشهای شیمیایی اعمال شود یا تنها محدود؟ و آیا این ممنوعیت باید بلافاصله اجرا شود یا چند سال بعد؟ همچنین وزرا هنوز روی درصد زمینهای کشاورزی که باید برای لبههای مزرعه مختص گلها و پخشکنندهها محفوظ بماند، توافق ندارند.
پس از آنکه وزیران و پارلمان اروپا مواضع نهایی خود را اتخاذ کردند، باید هر دو طرف با یکدیگر توافق کنند و سپس با کمیسیون اروپا به تفاهم برسند. بنابراین، به احتمال زیاد سیاست جدید GLB حداقل تا سال ۲۰۲۳ اجرایی نخواهد شد.