به گفته رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، ناتو «مرده ذهنی» است. به گفته او کشورهای اروپایی دیگر نمیتوانند روی ایالات متحده برای دفاع از خود حساب کنند. مکرون همچنین درباره ماده ۵ پیمان ناتو که «دفاع جمعی» را تعیین میکند و حمله به یک عضو ناتو را حمله به همه اعضا میداند، ابراز تردید کرد.
مکرون گفت که ناتو فقط زمانی کار میکند که اطمینان از پشتیبانی نهایی برقرار باشد. وی در آستانه نشست ناتو در بروکسل اظهار داشت کشورهای اروپایی عضو ناتو باید دوباره پایبندی ایالات متحده را بررسی کنند. به گفته مکرون، تصمیم رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، برای عقبنشینی نیروهای آمریکایی از سوریه بدون مشورت با متحدان اروپاییاش، نشانهای است که آمریکا «پشتمان را به ما کرده است».
مکرون در مصاحبهای با هفتهنامه بریتانیایی The Economist به کشورهای اروپایی هشدار داد که دیگر نمیتوانند روی ایالات متحده حساب باز کنند تا از متحدان ناتو دفاع کنند. او میگوید اروپا بر «لب پرتگاه» ایستاده و باید خود را به عنوان یک قدرت ژئوپلیتیکی ببیند. رئیسجمهور فرانسه عنوان کرد که وقت آن رسیده است که اروپا «بیدار شود».
مکرون ناتوانی اخیر کشورهای ناتو را در پاسخ به عملیات ترکیه در سوریه نقد کرد و گفت وقت آن است که اروپا دیگر خود را در مسائل خاورمیانه به عنوان متحد ایالات متحده تلقی نکند.
چرا که اگر رئیسجمهور ترامپ دیگر تمایلی به استفاده از نیروهای خود برای دفاع از اروپا ندارد، این اتحاد دیگر معنایی ندارد، این استدلال مکرون بود. این موضوع برای فرانسه فرصت خوبی به شمار میآید. دو سال پیش رئیسجمهور مکرون ایدههای قدیمی برای دفاع مستقل و قابل اعتماد اروپا به رهبری فرانسه را مطرح کرد. تردیدهای اخیر درباره تضمین امنیت آمریکا برای اروپا و به تبع آن اعتبار ناتو، به ایدههای مکرون فوریت بیشتری بخشیده است.
علاوه بر این، سیاست «اول آمریکا» ترامپ به مکرون دلیلی قوی میدهد تا اتحادیه اروپا را به یک بازیگر نظامی کامل تبدیل کند. با این حال، هزینههای این امر بسیار زیاد است و از نظر معیارهای اتحادیه اروپا تقریباً غیرقابل تأمین است. سالهاست درباره سیاست دفاعی اتحادیه اروپا صحبت میشود اما تاکنون این حوزه در قلمرو اتحاد آتلانتیکی باقی مانده است. اما اگر ترامپ به قاره خود بازگردد و بریتانیا نیز از قاره اروپا خارج شود، روابط ژئوپلیتیکی جدیدی شکل میگیرد، موضوعی که بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران نیز به آن اشاره کردهاند.
بزرگترین مشکل طرفداران سیاست دفاعی اروپایی این است که ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا درباره سیاست خارجی مشترک یا سیاست بینالمللی به هیچ وجه توافق ندارند، چه برسد به اجرای مأموریتهای صلح یا داشتن ارتش اروپایی. برعکس، بسیاری از کشورهای اروپایی و سیاستمداران بیش از پیش به منافع ملی خود اولویت میدهند.
کشورهای ناتو چهارشنبه در مقر بروکسل خود سیامین سالگرد سقوط دیوار برلین در سال ۱۹۸۹ را گرامی داشتند. سفیران ناتو به مناسبت سیسالگی پایان نمادین جنگ سرد و تقسیم آلمان توقف کردند. این رخداد راه را برای پیوستن بسیاری از کشورهای اروپای شرقی و مرکزی به اتحادیه اروپا و ناتو هموار کرد. اما بعد از سی سال، به نظر بسیاری از مفسران، نه تجدی و نه نوسازی اروپا رخ داده است و در عوض شاهد تکهتکه شدن و تجزیه ملی جدید هستیم، بخصوص در حاشیههای جنوبی و شرقی اتحادیه اروپا.
سقوط دیوار در ۹ نوامبر ۱۹۸۹ شنبه نیز در برلین گرامی داشته میشود. در این مراسم تعداد زیادی از مقامات عالیرتبه حضور دارند از جمله میزبان و شهردار، مایکل مولر و رئیسجمهور آلمان، فرانک والتر اشتاینمایر.