دانیا مییاتوویچ، کمیسر حقوق بشر شورای اروپا، هفته گذشته بار دیگر درباره پذیرش پناهندگان قایقی در جزایر یونان در نزدیکی ساحل ترکیه زنگ هشدار به صدا درآورد. پس از یک بازدید پنج روزه از جزایر لسبوس و سامانوس، او از شرایط وحشتناکی که هزاران نفر در آنجا زندگی میکنند، شوکه شد. آتن به دلیل «وضعیت انفجاری» در اردوگاههای جزایر مورد انتقاد قرار گرفت.
مییاتوویچ از دولت راستگرای جدید یونان خواست که فوراً اقداماتی را انجام دهد. در اردوگاهها کمبود شدید خدمات پزشکی وجود دارد. مردم مجبورند ساعتها منتظر بمانند تا بتوانند به توالت بروند یا به غذا دسترسی پیدا کنند. طی ماههای اخیر شمار پناهندگان وارد شده به جزایر یونان در دریای اژه افزایش یافته است. اردوگاههای پذیرش توان مقابله با این حجم را ندارند و بیش از حد شلوغ شدهاند. بیش از ۳۴،۰۰۰ نفر (برخی حتی سالهاست!) منتظر بررسی درخواست پناهندگی خود هستند در حالی که ظرفیت فقط برای ۶،۳۰۰ مهاجر وجود دارد.
همین موضوع بحث مهاجرت را در یونان داغتر کرده است. نفرت از خارجیها طی سالهای گذشته در میان مردم یونان افزایش یافته و در انتخابات اخیر حزب راستگرای پوپولیستی ND اکثریت کسب کرد و دولت چپگرای سیریزا به خانه فرستاده شد. بهعلاوه در ماههای اخیر، این کشور بار دیگر به مهمترین دروازه ورود پناهندگان به اروپا تبدیل شده است. در سالهای پیشین، اسپانیا و ایتالیا این نقش را بر عهده داشتند.
افزایش جریان مهاجرت مشکلاتی را برای دولت جدید یونان ایجاد کرده است. نخستوزیر کیریاکوس میتسوتاکیس هفته گذشته پس از یک جلسه طولانی از پارلمان چراغ سبز برای قانون جدید پناهندگی دریافت کرد. این قانون به مقامات اجازه میدهد روند رسیدگی به پروندههای پناهندگی را سرعت بخشند. همچنین دولت میتواند مهاجرانی که واجد شرایط حمایت بینالمللی نیستند را سریعتر به ترکیه بازگرداند. یونان از این پس پذیرش پناهندگی را برای مهاجران آسانتر نمیکند.
در بحث پارلمان یونان، نخستوزیر محافظهکار میتسوتاکیس بارها با سلف خود، الکسیس سیپراس رادیکال چپگرا، برخورد کرد. رهبر سیریزا میتسوتاکیس را متهم به «بیان رادیکال» و پخش «دروغ» درباره «سیاست مهاجرتی بسیار سهلگیرانه» دولت پیشین سیریزا کرد.
میتسوتاکیس گفت یونان نمیتواند بدون یک سیستم کارا دهها هزار پناهنده را بپذیرد. این قانون به ما ابزاری میدهد که پناهندگان را محافظت میکند اما جلوی باز شدن درهای کشور به روی همه را میگیرد، او بیان کرد.
دولت میتسوتاکیس در هفتههای اخیر به دلیل سیاست مهاجرتی خود از سوی سازمانهای کمکرسان نیز مورد انتقاد قرار گرفته است. از جمله طرحشان برای بازگرداندن حدود ۱۰،۰۰۰ پناهجو تا پایان سال به ترکیه به شدت مورد اعتراض قرار گرفته است. اما دولت یونان به انتقال مهاجران از اردوگاههای بیش از حد شلوغ جزایر ادامه میدهد. این آخر هفته حدود ۸۰۰ مهاجر از لسبوس به بخشی از یونان در خشکی منتقل خواهند شد. آنها در هتلها اسکان داده میشوند که بیشترشان در فصل غیر اوج بدون میهمان ماندهاند.
دولت یونان قصد دارد طی دو هفته آینده ۵۰۰۰ مهاجر را از جزایر به خشکی منتقل کند. تنها در اردوگاه موریا در لسبوس تقریباً ۱۵،۰۰۰ مهاجر زندگی میکنند در حالی که ظرفیت فقط ۳۰۰۰ نفر است. اوایل سپتامبر دولت یونان به دلیل ازدحام جمعیت اردوگاههای پناهندگان و خشونتهای رخ داده در آنها اقدامات جدیدی اعلام کرد. مشکلات بزرگ دیگری مانند مسکن، مراقبتهای پزشکی و بهداشت هم وجود دارد.
در سال جاری تقریباً ۴۴،۰۰۰ نفر از طریق دریا از ترکیه به یونان وارد شدهاند. بسیاری از آنها اصالتاً از افغانستان یا سوریه هستند.