هزاران داوطلب هلال احمر در اتریش، جمهوری چک، مولداوی، لهستان و رومانی به صورت شبانهروزی برای پاسخگویی به نیازهای افراد متاثر تلاش میکنند. در روزهای گذشته بارشهای شدید در این کشورها باعث سیلابهای گسترده شده که به غرق شدن خانهها، قطع برق، اخلال در حملونقل و آسیب به زیرساختها منجر شده است. نخستوزیر مجارستان، اوربان، بازدید و سخنرانی پیشبینیشده در پارلمان اروپا را تا اکتبر به تعویق انداخته است. در لهستان، نخستوزیر دونالد توسک حالت اضطراری اعلام کرده است.
انتظار میرود پارلمان اروپا در استراسبورگ چهارشنبه یا پنجشنبه درباره عملیات کمک به مناطق متاثر بحث کند. در ابتدا تنها جبران خسارت برای کشاورزان به خاطر آسیبهای بارش شدید و یخبندان زودهنگام اوایل سال در دستور کار سیاستمداران اتحادیه اروپا قرار داشت، اما گستردگی فاجعه فعلی که بسیار بزرگتر است، بروکسل را به اتخاذ گامهای جدید واداشته است.
هنوز تصویر روشنی از وسعت فاجعه سیلاب و خسارات مالی در دست نیست. تا کنون بیشتر گزارشها عمدتاً از شهرها و روستاهاست و نمای جامعی از مناطق روستایی در دسترس نیست. رودخانههایی که در اروپای مرکزی از بستر خود خارج شدهاند، عمدتاً در مناطق کمارتفاع و ساختهشده از خیابانهای باریک عبور میکنند، اما در مناطق نسبتاً مرتفعتر اطراف، مراتع و زمینهای زراعی کاملاً زیر آب (آب آلوده رودخانه) رفتهاند.
تصاویر تلویزیونی رودخانههای خروشان کنونی شباهت زیادی به سیلابهایی دارد که چند سال پیش بخشهایی از آلمان و بلژیک را در بر گرفت و تا والکنبورگ (هلند) نیز رسید.
«با توجه به اینکه اروپا بسیار سریعتر از باقی جهان گرم میشود، با آیندهای ممکن روبرو هستیم که در آن چنین سیلابهایی دیگر تاریخی نامیده نمیشوند بلکه مکرر یا حتی سالانه رخ خواهند داد. باید خود را آماده کنیم تا با این واقعیت جدید سازگار شویم»، بیان میکند آندریاس فون وایسنبورگ، رئیس بخش سلامت، حوادث، اقلیم و بحرانها در اروپا در صلیب سرخ بینالمللی.
یکی از مناطق بشدت متاثر شده، اتریش پایین است که ۱۷۵۰ نفر مجبور شدهاند خانههای خود را ترک کرده و به مراکز اسکان موقت بروند. بسیاری از آنها چنین بحرانی را در سیلابهای سال ۲۰۰۲ تجربه کردهاند و اکنون نگرانند که همه چیز را دوباره از دست بدهند.
در جمهوری چک، سد یک مخزن شکسته و در لهستان شهری با جمعیت ۴۰ هزار نفر تخلیه شده است. شهردار از ساکنان خواسته به طبقه اتاق زیرشیروانی بروند.
در شرق رومانی، سیلابها تاکنون جان شش نفر را گرفتهاند. در استانهای بشدت آسیبدیده گالاتی و واسلوی، بیش از ۵۰۰۰ خانه زیر آب رفته و صدها نفر تخلیه شدهاند. صلیب سرخ رومانی ۲۰ تن غذا و آب آشامیدنی توزیع کرده و فراخوان کمک مالی برای حمایت از افراد متاثر داده است.
کشورهای دیگر منطقه، از جمله آلمان، مجارستان و اسلواکی، در بالاترین سطح آمادهباش هستند و تیمهای هلال احمر با مقامات محلی همکاری میکنند و آماده پاسخگوییاند. سطح آب - بهویژه در دانوب، الب و اودر - انتظار میرود در طول هفته به اوج برسد.
دانشمندان اقلیم میگویند که نگران خسارات هستند اما از شدت آن شگفتزده نیستند. دانشمندان در نسبت دادن بارشهای شدید به تاثیرات انسانی محتاطاند، زیرا عوامل زیادی چرخه آب را تحت تاثیر قرار میدهند. اگرچه معمولاً میدانیم هوای گرمتر توانایی بیشتری در نگهداشتن رطوبت دارد، ولی بستگی به مقدار آب موجود نیز دارد.
به گفته سونیا سنیویراتنه، دانشمند اقلیمشناسی در ETH زوریخ، تحلیلهای مستقیم سیلابهای اروپای مرکزی نشان داد که بیشتر بخار آب از دریای سیاه و دریای مدیترانه آمده است. این مناطق هر دو به علت تغییرات اقلیمی ناشی از انسان گرمتر شدهاند که باعث افزایش تبخیر آب به هوا شده است.
«به طور متوسط شدت بارندگیهای سنگین به ازای هر درجه سانتیگراد افزایش دمای زمین، ۷ درصد افزایش مییابد»، او گفت. «اکنون ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمایش زمین داریم که به معنای بارندگیهای سنگین تقریباً ۸ درصد شدیدتر است.»