رهبران اروپایی در بروکسل در پنجمین روز مذاکرات در اجلاس مالی اتحادیه اروپا بالاخره به توافقی درباره یک بسته بزرگ تحریک اقتصادی بیسابقه و بودجه هفتساله اتحادیه اروپا دست یافتند. این توافق هماکنون «تاریخی» لقب گرفته است.
بسته بازیابی کرونا به مبلغ ۷۵۰ میلیارد یورو و بودجه هفتساله اتحادیه اروپا به مبلغ ۱.۰۷۴ تریلیون یورو یک نقطه عطف محسوب میشود، زیرا کشورهای اتحادیه اروپا برای اولین بار تصمیم گرفتند با هم مبلغ زیادی را از بازارهای مالی قرض بگیرند. تا پیش از این بدهی مشترک برای کشورهای منفرد در اتحادیه اروپا غیرقابل تصور بود.
به رهبری نخستوزیر لیبرال هلند، مارک راته، چهار کشور صرفهجو (اتریش، سوئد، دانمارک و هلند) مدتها با کمکهای کنترل نشده بیش از حد از صندوق کرونا مخالفت کردند.
اگرچه اندازه کل صندوق همچنان ۷۵۰ میلیارد یورو باقی ماند، نسبت بین یارانهها و وامها نهایتاً متعادل شد. در پیشنویس نهایی اکنون ۳۶۰ میلیارد یورو وام و ۳۹۰ میلیارد یورو یارانه در نظر گرفته شده است که بیشتر افراد هنوز آن را یک نتیجه قابل قبول میدانند.
هرچند همه جزئیات توافق هنوز مشخص نیست، اما روشن است که تغییرات مالی نهایی تأثیرات بزرگی بر برنامههای اصلی اتحادیه اروپا خواهد داشت که برخی پایه اولویتهای فعلی کمیسیون اروپا هستند.
تنها ابزاری که قرار بود از بخش بهداشت حمایت کند، به طور کامل حذف شد و «افق اروپا» که باید نوآوری را تقویت میکرد نیز به شدت کاهش بودجه یافت. تأمین مالی سیاست همسایگی و ابزار حمایت از توانایی پرداخت بدهی، صندوقی ۲۶ میلیارد یورویی برای حمایت از شرکتهای خصوصی اقتصادی پایدار، هر دو کنار گذاشته شدند.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون، گفت که حذف ابزار توانایی پرداخت بدهی «قابل تأسف» است، اما همچنان کل توافق را «گام بزرگی به سوی بهبود» دانست. بعلاوه، چهار کشور معترض تخفیف بزرگتری در سهم سالانه خود به اتحادیه اروپا دریافت کردند. با اصرار بر تخصیص کمتر یارانهها، کشورهای صرفهجو هدف خود، یعنی مدرنسازی کلی بودجه را به گفته منتقدان تضعیف کردند.
با این حال، پیشرفتی که رخ داد، موافقت رهبران اتحادیه اروپا با اجازه اخذ مالیات «خود» اتحادیه اروپا و ایجاد «درآمدهای خود» بود. از اینرو، اتحادیه اروپا دیگر کاملاً وابسته به حسن نیت کشورهای عضو برای تامین مالی فعالیتهای اتحادیه از طریق کمکهای سالانهشان نخواهد بود.
آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان که کشورش ریاست دورهای اتحادیه را برعهده دارد، در واکنش اولیه گفت: «اروپا نشان داد که قادر است در شرایط ویژهای مانند این راههای جدیدی را بپیماید. ما پایه مالی اتحادیه اروپا را برای هفت سال آینده بنا نهادیم.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت: «این یک اجلاس عالی بود که من معتقدم پیامدهای آن تاریخی خواهد بود.» وی افزود همکاری فرانسوی-آلمانی برای نهایی کردن این توافق حیاتی بود. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، گفت: «یکی از درخشانترین صفحات تاریخ اروپا نوشته شد» و این توافق را «طرح مارشال اصیل» نامید.
اما همکار هلندی آنها، مارک راته، از پذیرش اینکه این یک توافق تاریخی است، خودداری کرد.