Frankrijk en Nederland hebben er bij de Europese Unie op aangedrongen de milieu- en arbeidsnormen beter in de gaten te houden bij het sluiten van handelsovereenkomsten met niet-EU-landen.
De oproep valt samen met een aangekondigde heroverweging van het buitenlandse handelsbeleid, zo wordt gemeld door de Financial Times en persbureau Reuters. Het initiatief komt op het moment dat de EU probeert te onderhandelen over een nieuwe handelsovereenkomst met Groot-Brittannië, dat zou proberen de arbeids- en milieunormen van de EU te ondermijnen om haar Britse concurrentievermogen te vergroten.
De betrokkenheid van Nederland, dat traditioneel sterk pro-vrije handel is, onderstreept volgens Franse diplomaten een verschuiving in het Europese denken over de bescherming van de eigen industrie. Het ontbreken van voldoende medische hulpmiddelen en apparatuur in de huidige corona-pandemie heeft ook duidelijk gemaakt dat de EU-landen niet teveel afhankelijk kunnen zijn van niet-EU-landen. Een meer assertief China in de wereldhandel, en president Donald Trump’s agressieve ‘America-First’-benadering hebben ook bijgedragen aan het hervormen van de Europese houding ten opzichte van vrijhandel.
In hun gezamenlijke voorstel aan de overige 25 EU-lidstaten dringen de Franse en Nederlandse ministers van Handel er op aan desnoods de invoertarieven te verhogen als handelspartners zich niet houden aan internationale milieu- en arbeidsnormen”, aldus het document.
Een dergelijke benadering maakt ook de weg vrij om binnenkort vanwege verscherpte Europese Klimaatregels (‘Green Deal’) de invoer van milieu-onvriendelijke producten en goederen te weren, of te belasten met extra heffingen. Het VN-Verdrag van Parijs over klimaatverandering zal ook een voorwaarde moet zijn voor elk handelspact dat de Europese landen sluiten. President Trump heeft besloten het klimaatverdrag te schrappen.
De Fransen en de Nederlanders, die hun voorstellen zowel voor nieuwe handelsverdragen (met het Verenigd Koninkrijk) als voor herijking van bestaande verdragen hebben ingediend, vinden dat de EU-landen eerder en beter bij het EU-handelsbeleid betrokken moeten worden.
Ook pleitte president Macron al eerder voor een grotere Europese industrie-politiek in veel meer bedrijfstakken dan alleen de vliegtuigbouw (Airbus), nadat eerder de vorming van een grote Frans-Duitse treinenbouwer mislukte, en de EU-landen voor een nieuw mobiel G5-netwerk zijn aangewezen op een Chinees of Amerikaans bedrijf. Ook in bedrijfstakken als militaire apparatuur, scheepsbouw en technologie zitten de EU-landen elkaar nog zo vaak in de weg, dat niet-EU-landen er uiteindelijk van kunnen profiteren.
Frankrijk is al lang voorstander van een meer protectionistische handelshouding. Al op zijn eerste EU-top in 2017 zei president Emmanuel Macron dat het aantrekken van buitenlandse investeringen niet mag betekenen dat Europa wordt blootgesteld aan “de wanorde van de globalisering”, en hij waarschuwde de EU om niet te “naïef” te zijn in de wereldhandel.