Samkvæmt nýrri skýrslu frá alþjóðlegu samtökunum UNEP er um allan heim sóun yfir 1 milljarði máltíða á dag. Þessi sóun æðir að sjálfbærni matvælaframboðsins á sama tíma og það stendur þegar undir þrýstingi vegna stríða, loftslagsbreytinga og fólksfjölgunar.
UNEP greinir frá því að árið 2022 hafi verið sóað 1,05 milljörðum tonna af matvælum (þar með talin óætur hluti). Af þessari heildarsóun er 60% af heimilum víðs vegar um heiminn, 28% af matvælaframboði og 12% frá smásölu. UNEP bendir á að þetta undirstriki nauðsyn meðvitundarvakningar og hegðunarbreytinga hjá einstaklingum og fjölskyldum.
Skýrsla Sameinuðu þjóðanna hvetur til aðgerða á öllum stigum, frá ríkisstjórnum og fyrirtækjum til einstakra neytenda. Evrópusambandsríkin hafa nýlega ákveðið að auka átök sín gegn matarsóun. Það er þó undir þeim löndum sjálfum komið hvort það eigi einnig að taka til framleiðslugeirans í landbúnaði og garðyrkju.
Auk vandamáls matarsóunar er einnig rætt um fæðubrest. Á meðan gríðarmagn mats er sóað, þjást milljónir manna út um allan heim enn af hungri. UNEP segir þetta varpa spurningum um réttlæti og sjálfbærni heimsins í matvælamálum.
Matarsóun skaðar alþjóðlega efnahaginn og eykur loftslagsbreytingar, eyðileggingu náttúru og mengun, þó UNEP minnist á að þetta sé ekki eingöngu vandamál ríkra landa. Lönd með mismunandi tekjustig eyða að jafnaði álíka magni af mat á mann.
Skýrslan leggur einnig áherslu á hlutverk tækni og nýsköpunar í því að takast á við matarsóun og fæðubrest. Með snjöllum lausnum eins og betri geymsluaðferðum, skilvirkari dreifikerfum og notkun öpp sem aðstoða neytendur við að draga úr matarsóun megi ná verulegum árangri.
„Matarsóun er heimsfaraldur. Milljónir manna verða í dag svangir vegna mats sem er sóað um allan heim,“ sagði Inger Andersen, forstjóri UNEP, við kynningu skýrslunnar.