Í dag, fyrir 30 árum, þann 5. apríl 1992, hófst umsátur Sarajevo. Umsátur höfuðborgar Bosníu myndi að lokum standa í næstum fjögur ár með yfir 12.000 hermenn og borgara látna að afleiðingu. Baráttan um borgina var blóðugur þáttur í borgarastyrjöldinni í Júgóslavíu sem hafði hafist árið áður.
Vegna brotthvarfs frá Júgóslavíu hélt bosnísk stjórnvöld þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði þann 29. febrúar 1992. Bosnískir Króatar og að mestu múslimar Bosníakkar greiddu atkvæði með sjálfstæði og náðu meirihluta. Bosnískir Serbar ákváðu hins vegar að bojkotta þjóðaratkvæðagreiðsluna og stofnuðu eigin lýðveldið, Republika Srpska, með stuðningi Júgóslavíska þjóðarhersins og Serbíu undir stjórn Slobodan Milošević.
Fáum dögum eftir samþykkt þjóðaratkvæðagreiðslunnar umkringdu hersveitir Milošević og Mladić borgina og umsátur sem myndi standa í tæp fjögur ár hófst. Þetta innihélt meðal annars stórskotahríð með bymbytum á borgaraleg markmið og skotgrafarsnápura sem skutu handahófskennt á íbúa borgarinnar.
Á árinu fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna braust út óeirð á milli bosnískra Króata og Bosníakka annars vegar og bosnískra Serba hins vegar. Í október 1991 sagði framtíðarforseti Radovan Karadžić: „Á nokkrum dögum mun Sarajevo vera horfið og 500.000 munu hafa látið lífið.”
Í þorpum og borgum sem dattust í hendur Serba fóru fram víðtækar þjóðernispurkun. Öll hús ekki-Serba voru brennd til grunna og íbúar annað hvort drepnir eða fangelsaðir í útrýmingarbúðum. Vegna takmarkaðs umboðs og skorts á vilja alþjóðasamfélagsins til að samþykkja vopnað inngrip voru einingar friðargæslusveita Sameinuðu þjóðanna að mestu máttlausar.
Ekki fyrr en eftir fall Srebrenica þann 11. júlí 1995 varð breyting. Þann 30. ágúst hóf NATO loftárásir á serbneskar hersveitir og undir tveimur mánuðum síðar lauk átökunum og friðarviðræður hófust í Dayton.
Áætlanir um fjölda látinna í bosníustríðinu eru yfirleitt á bilinu 100.000 til 110.000. Þar að auki hafa 2,2 milljónir flúið vegna átaka, sem gerði bosníustríðið að mest eyðileggjandi átakinu í Evrópu frá síðari heimsstyrjöld. (Nú eru fimm milljónir Úkraínumanna á flótta!)
Aðeins við umsátur Sarajevo féllu 8.000 hermenn og yfir 12.000 borgarar. Umsáturinn stóð í heild þrjú ár og níu mánuði, þrisvar sinnum lengur en umsátur Stalíngráðs. Þetta er lengsta umsátur höfuðborgar í nútímasögu.