Mótmælaaðgerðin hefur verið sameiginlega boðuð af stofnuðu bændasamtökunum FNSEA og róttækari FRSEA sem klauf sig frá þeim í byrjun þessa árs. Í tilkynningum sínum tala báðar samtökin um blokkeringar við París og aðrar borgir. Þau krefjast uppbyggilegra umbóta og betri efnahagslegra horfa og snúa sér gegn „hugmyndafræðilegri staðna“ í þingræðu.
Ástæða mótmælanna er frumvarp frá hægri-hægri sénatorinum Duplomb sem verður rætt á mánudag í Þjóðþinginu. Frumvarpið miðar að undanþágu frá umhverfisreglum og minni skrifræði fyrir bændur. Stuðningsmenn telja að þetta muni veita bændum aftur framvindusýn. Andstæðingar óttast að þetta leiði til mýkri umhverfisstaðla.
Umræða um frumvarpið hefur algjörlega staðnað í frönskum stjórnmálum. Vinstrimenn hafa lagt fram yfir 3.300 breytingartillögur sem hægja á ferlinu. Þeir saka Duplomb um að skipuleggja vistfræðilegan aftúr með frumvarpinu. Franska ríkisstjórnin hefur ekki tekið opinberlega afstöðu en ráðuneyti leggja áherslu á mikilvægi „vistfræðilegrar umbreytingar“.
Niðurstaða atkvæðagreiðslunnar í Þjóðþinginu virðist mjög óviss. Sumir andstæðingar hafa boðað að leggja fram tillögu um að hafna frumvarpinu til að stöðva það strax. Á sama tíma fara hátt í samningaviðræður í bakherbergjum um möguleg málamiðlun. Duplomb ver frumvarpið sem nauðsynlegan „ neyðarheml“ fyrir bændur.
Við hlið pólitískra mótmæla vex reiðin yfir áframhaldandi banninu á notkun neonicsíðna. Umhverfisráðherra Pannier-Runacher hefur sagt að halda vilji banninu. Margir bændur líta þó á þessi efni sem ómissandi við ræktun sinni og krefjast rýmri umhverfisreglna í landbúnaði.
Stemningin á frönsku landsbyggðinni hefur verið þröng á seinni tíma. Aftakaklúður FRSEA endurspeglar þá ókyrrð. Í byrjun þessa árs náðu þau að vinna nokkur mikilvæg stjórnarsæti í innri kosningum samtakanna.
Þessi hópur byggir á blöndu efnahagslegra gremju og vantrausts gagnvart elítunni. Í sumum fjölmiðlum er þessi hreyfing borin saman við „gulu vestana“ 2018 sem einnig fengu sjálfboðin stuðning á þeim tíma.
Samhliða þessu segja margir að hætta sé á stjórnlausri uppgangi. Samsetning pólitískrar staðnunar, efnahagslegs þrýstings og mótmælabænda veldur óróa hjá frönskum yfirvöldum. Fyrir forseta Macron er hætta á að bænda mótmælin verði að nýju þjóðar-tákni óánægju.