Vinnuhópur valinkunna sérfræðinga kom í síðustu viku með skýrari útfærslu á fyrri tillögum sínum, nú með tillögu um fjármögnun þeirra. Þýska „rauðgræna“ ríkisstjórnarbandalagið, samsett af SPD, Græningjum og FDP, hafði óskað eftir fjárhagslega undirbyggðu plani eftir að samkomulag um fjármögnunina barst ekki innan bandalagsins.
ZKL-nefndin kallar eftir umfangsmikilli endurskipulagningu fjármögnunarmöguleika. Svokölluð Borchert2- nefnd leggur til að endurnýjun í búfjárrækt verði að hluta fjármögnuð með nokkrum milljörðum evra, einkum til nýrra fjárhúsa í mjólkur- og svínasölubúskap. Einungis með stærri og rúmbetri fjárhúsum er hægt að ná markmiðum um bætt dýravelferð.
Þýsku stjórnmálaflokkarnir hafa hingað til verið ósammála um hversu mikið landbúnaðarstarfsmenn eigi sjálfir að greiða og hversu miklu ríkið eigi að leggja af mörkum. Einnig er spurning hvort fyrirtíðarkostnaður ríkisins eigi að vera greiddur með hærri tekjuskatti (= allir greiða), nýrri „kjötgjalds“-skattlagi (= aðeins kjötætur) eða með hækkun virðisaukaskatts á matvælum (= þeir sem éta mikið greiða meira).
ZKL-nefndin leggur nú til stigvaxandi hækkun virðisaukaskatts á matvæli sem eðlilegasta aukatekjugjafann fyrir alríkisstyrk til agri-umbreytingarinnar. Sameining með öðrum fjármögnunarleiðum er þó ekki útilokuð.
Fulltrúar landbúnaðarins eru ánægðir með að sérfræðingarnir í ZKL-nefndinni hafi aftur náð fram víðtækri samstöðu. Varaforseti DBV, dr. Holger Hennies, bendir á mikilvæga stefnubreytingu meðal margra bænda: „Við höfum yfirgefið andstöðuviðhorfið og viljum nú vegna öryggis vinna saman.“
Landbúnaðarstefna hefur hingað til verið skipt milli alríkisstjórnar í Berlín og ríkisstjórna sextán þýsku fylkjanna sem eru með misháum pólitískum litum. Vegna þessa fer mótun landbúnaðaryfirsýnanna í Þýskalandi oft hægt og erfiðlega.
Varaforseti Bændasambandsins sér hlutverk alríkisstjórnar í framkvæmd landbúnaðarumbreytinga: hún ætti ekki aðeins að setja reglur, heldur einnig að taka beinan og skýran þátt, sagði hann. ZKL-nefndin leggur til að þessi verkaskipting milli Berlínar og fylkjanna verði endurskoðuð í grundvallaratriðum.
DBV-leiðtoginn Hennies telur að hækkun virðisaukaskatts sé góð leið til að endurdeila fé til dýravelferðar. Hann varar þó við að fyrst þurfi að aðlaga byggingarframkvæmdatakmarkanir: bænda- og búfjárhafar þurfi skýra yfirsýn yfir möguleika nýbygginga eða stækkunarverkefna. „Fyrirtæki þurfa á áætlunarskilyrðum að halda fyrir fjárfestingar sínar.“
Þýska náttúruverndarsamtökin NABU líta á nýja samstöðu ZKL-sérfræðinga sem mikilvægt tákn: Samkvæmt NABU sýnir hún að „jafnvel eftir tilfinninganæm landbúnaðardeilum síðastliðinna mánaða sé hægt að vinna bug á ágreiningi.“
ZKL-nefndin bendir sérstaklega á mikilvægi þess, meira en í fyrri ráðgjöf frá 2021, að samræma nýja löggjöf við Evrópusambandslög, bæði í sameiginlegri landbúnaðarstefnu og í loftslags- og umhverfisreglum græna samkomulagsins. Þá ætti ný lög ESB um nútíma atvinnulíf einnig að koma til álita við mótun nýrrar þýskrar stefnu.
Stjórnmálalegar viðbrögð við lokaskýrslunni eru fjölbreytt. Landbúnaðarráðherra Cem Özdemir (Græningjar) lofaði framtíðarnefndina sem „mikilvægum vettvangi fyrir sanngjarnan hagsmunavægið,“ en viðurkenndi einnig að hann hefði „gjarnan viljað taka fleiri skýra skref en það var mögulegt í fyrri ríkisstjórnarsamstarfi.“ Landbúnaðarráðherra neðra-Saxalands, Miriam Staudte (Græningjar), lagði einkum áherslu á tillögur ZKL um róttæka endurskoðun á áburðarlögum.
Frjálshyggjuþingmenn FDP líta á tillögurnar sem staðfestingu á markaðshagkerfisáherslum sínum. FDP-menn hafna aftur þeirri aðferð að „smáreglur séu bættar með styrkjum“ eins og landbúnaðarráðherrar CDU í langan tíma reyndu við bændur.
SPD vill helst fjármagna agri-styrki með almennum tilkostnaði (tekjuskatti), en Græningjar kjósa „markaðsskött“ eins og kjötgjald eða hækkun virðisaukaskatts á matvæli.
Í næstu kosningabaráttu gæti afstaða CDU/CSU ráðið miklu: Þessi stjórnarandstöðuflokkur er hátt í skoðanakönnunum og mun næstum örugglega koma að stýri nýs þýskrs ríkisstjórnar eftir 23. febrúar. Formaður flokksins, Friedrich Mertz, hefur ekki lýst yfir fyrirgreiðslu fyrir því hvernig fjármagn fyrir milljarða styrkina eigi að afla.