Holland hefur ásamt Austurríki, Svíþjóð og Danmörku kynnt eigin tillögur að evrópskum endurreisnasjóði vegna kórónu. Þessi fjórþjóðaráætlun stendur í beinu andstöðu við nýlega birtu fransk-þýsku tillöguna á mikilvægum þáttum.
Tillaga "hinna sparnu fjögurra" má líta á sem viðbragð við málamiðluninni sem franski forsetinn Macron og þýski kanslarinn Angela Merkel kynntu fyrir viku síðan. Nú eru því tvær tillögur á samningaborðinu í Brussel.
Á vettvangi stjórnmálanna innan ESB er nú, eftir bráðabirgðaaðgerðirnar, þessi endurreisn í brennidepli. Horfur eru þó dimmar. Hagkerfið dregst saman um 7,4 prósent að meðaltali. Þrátt fyrir þessa ógnandi samdrátt hefur ESB barist lengi um fjármögnun endurreisnarinnar. Þekktar klofningslínur hafa aftur komið fram milli norðurs og suðurs og milli fátækra og ríkra.
Í þessari stöðu tóku Emmanuel Macron og Angela Merkel frumkvæði fyrir viku síðan. Þau lögðu til endurreisnarsjóð að fjárhæð 500 milljarðar evra, ásamt nokkrum öðrum breytingum á ESB. Framkvæmdastjórninni er ætlað að safna peningunum á fjármálamörkuðum og aðildarríkin munu svo greiða til baka saman.
Tillaga fjögurra ríkja kemur fyrir endurskoðað langtímafjárlagaramma ESB sem á að greiða fyrir söfnun hundruða milljarða fyrir efnahagslega endurreisn. Sérstaklega eru lönd í suðurhluta Evrópu þungt úti vegna kórónufaraldursins. Holland fékk áður harða gagnrýni frá suðurlöndunum vegna þess að Haag virðist holdgerving mjög stífrar afstöðu. Holland vill lítið gefa mörg hundruð milljarða án skilyrða.
Á miðvikudag mun framkvæmdastjóra ESB, Ursula von der Leyen, kynna endurskoðun á langtímafjárlögum ESB 2021-2027, sem er að minnsta kosti fyrirhugað. Fjórir þjóðir styðja tímabundinn, einnota neyðarsjóð. Sá sjóður yrði þá utan venjulegra ESB-fjárlaga og þar með utan ESB-laga og valdsviða. Þá hefði Evrópuþingið ekkert um hann að segja. Af sjóðnum gætu þau lönd sem eru í mestu vanda fengið lán að hámarki í tvö ár.
Upphæðir eru (ennþá?) ekki nefndar. Fyrst þarf framkvæmdastjórnin að kanna hversu miklir peningar eru nákvæmlega nauðsynlegir. Lönd sem óska eftir aðstoð þurfa sjálf að leggja fram endurreisnarplan. Stuðningsáætlun Merkels og Macrons er ekki lán, heldur styrkur eða gjöf. Þau leyfa hærri skuldaþröskuld innan Evrópu. Það vilja hinir fjórir ekki.
Merkel segir þetta vera „óvenjulegt einnastakskraftaverk“ til að styðja við þau lönd sem hafa orðið verst úti. Einnig vilja þessi fjögur lönd ekki leggja til frekari peninga í langtímafjárlög ESB. Þau vilja að fjárlögin haldi gildi sínu í sjö ár og að endurreisnarsjóðurinn gangi tímabundið með sérstökum hætti til hliðsjónar á tveimur árum.