Evrópusambandið þarf að skerða landbúnaðarbúskapinn á komandi árum, að mati ESB-forseta Charles Michel. Hann vill lækka fjárlög ESB fyrir árin 2021-2027 úr 1100 milljörðum niður í 1074 milljarða evra, meðal annars með því að skera niður landbúnaðarkostnað, eins og Holland vill.
Michel nefndi ekki nákvæmar upphæðir skerðinga enn, en líklega á hann við varasjóð sveitaáætlunarinnar. Auk þess leyfir hann Hollandi að halda í „tímabundna“ niðurskurðinn á árlegum greiðslum í sjö ár til viðbótar.
ESB-forsetinn kemur með tillögur sem mæta óskum hollenska forsætisráðherrans Mark Rutte, sem er tortrygginn innan ESB varðandi fjárhagsáætlun sambandsins og endurreisnarsjóðinn vegna kórónuveirunnar. Hann vonast til að ná samkomulagi um þessi tvö fjárhagsmál með aðeins lægri langtímabúskap (MFK) en sá sem framkvæmdastjórn Evrópu hafði lagt fram á leiðtogafundi ríkisstjórna.
Það er þó enn spurning hvort Michel muni ná að samræma ESB-ríkjaforseta og hvort framkvæmdastjórn Ursula von der Leyen verði sátt við það. Evrópuþingið hefur þegar lýst því yfir að þau telji 1100 milljarða evra sem Von der Leyen leggur til vera algert lágmark og vilji í raun meira. Í reynd ber þó ríkjaforsetum ESB alltaf lokaorðið.
Michel halda þó fast við hlutfall styrkja og lána í endurreisnarpakkanum vegna veirunnar, tveir þriðju hlutarnir styrkir og einn þriðji lán fyrir lönd sunnan Evrópu sem hafa orðið fyrir minnstum áhrifum. Í sjóðinn á að koma 750 milljarðar evra. Forsætisráðherrann Rutte og þrjú önnur „sparandi“ lönd, Svíþjóð, Danmörk og Austurríki, telja að stuðningurinn eigi aðeins að vera lán sem háð er umbótum.
Michel sagði eftir kynningu á málamiðlunartillögu sinni að hann vildi „virða næmni innan aðildarríkja. Þetta er erfitt mál. En ég treysti á pólitíska hugrekki.“ ESB-forsetinn leggur einnig til að stofna varasjóð 5 milljarða evra fyrir þau lönd, eins og Holland, sem verða hvað helst fyrir áhrifum af brottvísun Bretlands úr ESB.
Þessi málamiðlunartillaga, sem hefur verið unnin að eftir vikulöngum ákafum samræðum milli klofinna aðildarríkja og heimsókn til Rutte, kemur að því leyti til móts við margar hollenskar áhyggjur og kröfur. Annað mikilvægt atriði fyrir Haag kemur einnig fram. Michel vill tengja styrki til aðildarríkja við skilyrði um réttarríkið, sem þýðir að styrkir geta verið teknir aftur frá þjóðum eins og Ungverjalandi eða Póllandi sem eru treg til samstarfs.
Í ræðu á miðvikudag hvatti Merkel Evrópuþingið til að taka ábyrgð og sýna viljayfirlýsingu til málamiðlunar þar sem ESB stendur frammi fyrir stórvægilegum ákvörðunum næstu árin. Merkel sagði jafnframt að hún myndi búast við sanngjörnu og raunsæju framkomulagi af leiðtogum ríkisstjórna sem koma saman á „fjármálatopp“ eftir viku.
Forsetar ríkja eins og Merkel og franski forsetinn Macron og framkvæmdastjórnin vilja úthluta hundruðum milljarða sem allra fyrst, en þau fjögur tortryggnu ESB-ríkin eru enn ekki sæmileg við það. Bak við tjöldin fara áköf diplómatísk og embættismannleg samtöl vegna málamiðlunarinnar sem forsetaráð ESB hefur lagt fram, málamiðlun innan málamiðlunar.