Bandalagsstjórn Hollands stendur frammi fyrir sívaxandi gagnrýni frá eigin ráðgjöfum og æðstu embættismönnum vegna hollensku mótstöðuinnar gegn Evrópusambandsfjármögnun. Jafnvel seðlabankastjóri Hollands, fyrrverandi forsætisráðherra og áhrifamikill leiðtogi atvinnurekendasamtaka telja að Haag ætti ekki að vera svona sparsamur heldur greiða frjálslega.
Holland stendur gegn tillögum Evrópusambandsins, sem verða ræddar á myndbandsfundi á föstudag, ásamt nokkrum öðrum ESB-ríkjum. Sérstaklega er gefin harðnægni á úthlutun styrkja úr því endurreisnarsjóðs sem stofnaður var í kjölfar kórónuveirufaraldursins. Ísland, ásamt Danmörku, Svíþjóð og Austurríki, hefur þegar lagt fram eigin tillögu. Þessar „sparneytnu fjórar þjóðir“ vilja að endurreisnarsjóðurinn veiti eingöngu lán og aldrei styrki.
Það eru einmitt þessi fjárhagsstofnanir, atvinnurekendur, ráðgjafar, stjórnarandstaða og bankar sem hafa ætíð ráðlagt ríkisstjórninni að fara varlega með styrki og greiðslur til þessarar Evrópu risastóru stofnunar í Brussel, sem nú hvetja forsætisráðherra Mark Rutte og ráðherra Wopke Hoekstra til að yfirstíga eigin varfærni. Með núverandi mótstöðu ógnar Holland ekki aðeins eigin trúverðugleika heldur getur það líka afturkallað framfarir í Evrópusamstarfi og samruna í stað þess að ýta þeim áfram.
Þetta var ekki bara málflutningur atvinnurekendasamtakanna þar sem forstöðumaður Hans de Boer og seðlabankastjóri Klaas Knot komu fram, heldur einnig fyrrverandi forsætisráðherra Jan-Peter Balkenende. Það er í sjálfu sér mjög sjaldgæft að fyrrverandi forsætisráðherra eða ráðherra tjái sig opinberlega um stefnu eftirmanna sinna. Þetta veikir sífellt hollensku gagnrýnina á stóru áform Evrópusambandsins í Brussel.
Þá virðist hollenska „nei“ svo sannarlega vera meira orðsending en raunveruleg röksemdafærsla. Bakvið tjöldin í ESB hafa margar af fyrri athugasemdum „sparneytnu fjórmenninganna“ verið teknar til greina síðustu vikur. Í raun snýst það núna einungis um að ESB-ríkin þurfa að hækka árlegar greiðslur sínar. Að móti fá þau aftur aukin verkefni innan ESB.
Áætlun Evrópusambandsins fyrir 750 milljarða evra kórónu endurreisnarsjóðinn mun með tímanum borga sig sjálfur, segir einn af hæstu og áhrifamestu embættismönnunum í Brussel. Samkvæmt efsta fjárlagastjóra, Hollendingnum Gert-Jan Koopman, mun efnahagsvöxtur næstu ára að lokum nægja til að greiða kostnaðinn. Í fyrstu muni suðurríkin hagnast mest, viðurkenndi hann. En Holland myndi einnig hagnast til lengri tíma ef heildartekjur Evrópu batna. „Allir hagnast,“ sagði Koopman, sem bætti við að áætlanin hjálpi einnig til við að halda Evrópusambandinu saman.
Klaas Knot, seðlabankastjóri hollenska seðlabankans DNB, telur að tillagan frá framkvæmdastjórninni sé gott upphafspunkt fyrir samningaviðræður. En nákvæm útfærsla hennar sé pólitísk ákvörðun. Jan Peter Balkenende, fyrrverandi forsætisráðherra, hefði viljað að umræðan færi minna fram á mótiandstöðu milli „okkar“ og „þeirra“.
Evrópuþingmenn Hollands úr ýmsum flokkum eru að mestu sammála um nýja fjárlagaráætlun ESB og sýna ekki skilning á afneitun Rutte og Hoekstra. Forystukona CDA-deildarinnar, Esther de Lange, fagnar tillögunum og segir að þessi umræða hafi dregist á langinn. Hún vísaði þó á varúð við sameiginlega skuldatöku.
D66 fagnar „evrópska björgunarhringnum“ og hvetur þjóðríkin til að taka fljótar ákvarðanir. Evrópuþingmaðurinn Sophie in ’t Veld segir: „Forsætisráðherra Rutte og ráðherra Hoekstra þurfa virkilega að skilja að hagsmunir Evrópu eru einnig hagsmunir Hollands. Að fjárfesta í Evrópu er að fjárfesta í okkur sjálfum.“ D66 vill samt að stuðningurinn verði skilyrtur við virðingu fyrir lýðræði og réttarríki.
Derk Jan Eppink (Forum for Democracy) kallar kórónu-reiðuféið „pólitískan valdarán“ framkvæmdastjórnar ESB.
Paul Tang (PvdA) segir tillögurnar „mjög sanngjarnar“ og gagnrýnir „sparneytnu löndin“ fjögur: Holland, Austurríki, Danmörku og Svíþjóð. „Það er ekki lausn á heimsfaraldri að horfa á úr traustum kastala framan af sem er í logum. Nú er tími til að ganga að sameiginlegum málum og skipta kostnaði réttlátlega.“