Það verður „mjög erfitt“ að ná samkomulagi um langtímafjárlög ESB og endurreisnarsjóð vegna kórónuveirunnar eigi síðar en í júlí, miðað við ósamkomulag um umfang og skiptingu sjóðanna, viðurkenna embættismenn og sendiherrar ESB í Brussel.
„Það væri mjög gott að ná pólitísku samkomulagi í júlí,“ sagði varaforseti framkvæmdastjórnarinnar, Valdis Dombrovskis, eftir fjármálafund ráðherra síðastliðinn þriðjudag. En af hliðar hollenska forsætisráðherrans Mark Rutte, eins af fjórum andstæðingum hærri framlaga ríkjanna til ESB-fjárhagsáætlunar, er nú þegar ljóst að hann hefur „ekkert hraðakast“.
Forseti ESB, Charles Michel, hefur nú haft samband við leiðtoga ESB til að spyrja þá álits á samsæris tillögu framkvæmdastjórnarinnar. Eftir þennan fyrsta hring sagði embættismaður ESB við EURACTIV að „mögulega verði mjög erfitt að ná tilteknum einrómi 27 leiðtoganna fyrir sumarfríi.“
Næstum allir eru sammála um að brýnt sé að komast að niðurstöðu, því ESB stendur frammi fyrir djúpustu efnahagslægð í sinni sögu. Til að bregðast við efnahagslegum afleiðingum faraldursins lagði framkvæmdastjórnin fram óvenjulegan endurreisnarsjóð upp á 750 milljarða evra.
Leiðtogar ESB náðu heldur ekki að gera samkomulag um fjárhagsáætlun í febrúar, vegna ósamkvæmis milli norðlægra, suðlægra og austurlandssvæðanna innan ESB. Uppfærð langtímafjárlög og endurreisnarsjóðurinn eru einkum efi hjá Hollandi og Austurríki, auk Austur-Evrópuríkja á borð við Ungverjaland.
Þýskaland vill að komi „mjög fljótt“ samkomulag um endurreisnarsjóð ESB til aðstoðar þeim löndum sem urðu fyrir högginu vegna kórónufaraldursins. Nokkur ríki ESB eru í alvarlegum vanda og þurfa hraðaðstoð, hefur Þýskaland látið í ljós í samráðsfundi með fjármálaráðherrum ESB.
Holland var ásamt Svíþjóð, Danmörku og Austurríki á því að sjóðurinn ætti ekki að standa alfarið á gjöfum heldur lánum. Frakkland og Þýskaland eru ekki á sama máli. Þau vilja veita 500 milljarða evra á ákveðnum skilyrðum sem gjafir til þeirra landa sem urðu fyrir högginu. Síðan kom framkvæmdastjórnin með einhverskonar málamiðlun sem gerir ráð fyrir að féð verði nú bæði frá gjöfum og lánum.
Í ráðsfundum ESB á þessu sinni beinist gagnrýni Hollands að umfangi sjóðsins og langtímafjárlögum ESB. Samkvæmt fjármálaráðherra Hoekstra leiða tillögurnar til „verulega hærri framlaga“ fyrir Holland, þannig að þau muni hefjast á hækkun upp á 1,5 milljarða evra árið 2021 og ná 2,3 milljörðum árið 2027.
Holland viðurkennir hins vegar að æskilegt sé að vinna að lausn með öðrum ríkjum. Ef hvert land reynir sjálft að leysa krísuna mun eftir „symmetrísku höggi COVID-19 faraldursins fylgja ósamhverf endurreisn“. Ríkisstjórnin lítur einnig jákvæðum augum á tengingu stuðnings og kröfu um breytingar og fjárfestingar í stafrænni tækni, rannsóknum og umhverfismálum. En Hoekstra hefur „alvarlegar efasemdir“ um fjármögnunina og umfang sjóðsins.