Fyrir leiðandi fund ESB sem hefst á fimmtudag hafa fjögur Visegrad-ríki gagnrýnt tilfallandi formennsku Finnlands í Evrópusambandinu fyrir tillögu um ákvörðun nýrrar langtímaupphæðargerðar. Pólland, Ungverjaland, Tékkland og Slóvakía eru ekki aðeins ósammála umfanginu á fjárhagsrammanum, heldur hafna þau einnig mögulegum refsiaðgerðum gegn ESB-ríkjum sem virða ekki reglur sambandsins.
Við upphaf nýrrar framkvæmdastjórnar Evrópu er að jafnaði í Brussel ákveðin ný langtímaupphæðargerð, sem byggir ekki aðeins á fyrri samningum og verklagsreglum. Í nýja langtímaskýrslunni er jafnframt fjármagnaður óskalisti nýrra framkvæmdastjórnarmanna Evrópu.
Samkvæmt gildandi samningum ætlar ESB að við úthlutun styrkja og sjóða til ríkja að framvegis einnig koma til skoðunar hvort ríki innan ESB fylgi gildandi reglugerðum sambandsins. Í þessu tilfelli steðjar hætta á að Pólland og Ungverjaland fái minna í styrki vegna þess að réttarkerfi þeirra telst ekki nægjanlega gegnsætt og að þau mismuni erlendum stofnunum.
Formennska Finnlands í ESB hefur síðustu mánuði átt í samráði við öll ESB-ríkin, núverandi framkvæmdastjórn og nýjan framkvæmdastjóra Ursulu von der Leyen. Jafnframt hafa pólitískir leiðtogar flokka í nýkjörnu Evrópuþinginu verið teknir til ráðgjafar.
Samkvæmt þeim samráðum heldur nýja langtímaupphæðargerðin fast við kerfi þar sem um þriðjungur styrkja er ráðstafað til landbúnaðar, sem gerir það að stærsta kostnaðarlið ESB. Spurning er hvort Evrópuþingið muni samþykkja það, þar sem landbúnaðsstyrkirnir verða jafnframt metnir út frá sjónarhorni sjálfbærni og loftslagsstefnu. Hingað til var álitin sú tilfinning að hugsanlegar niðurskurðar aðgerðir myndu einkum beindast að þessum geira.
Í mars gaf Evrópuþingið út álit um drög að fjárhagsáætlun framkvæmdastjórnar fyrir 2021–2027. Þar var stuðlað að hækkun frá 1 prósenti í 1,3 prósent af sameiginlegum vergum þjóðarframleiðslu. Í júlí fylgdu forsetar ríkisstjórna með eigin afstöðu sem var að hámarkið yrði haldið við núverandi 1 prósent. Evrópusambandið segir að vöxtur upp í 1,13 prósent sé nauðsynlegur. Samningaviðræður standa yfir með fyrirhugaðri samstöðu þriggja stofnana ESB á fyrstu helmingi árs 2020.
Finnska formennskan hefur fyrir fund ESB undirbúið skjal til að auðvelda umræðuna, byggt á spurningalista sem hún sendi út til aðildarríkjanna í júlí síðastliðnum. Samkvæmt skjalinu eru mismunur milli aðildarríkja varðandi heildargreiðslur til framtíðar fjárhagsramma ESB (MFK) á bilinu 1,00 % af VÞ þjóðanna 27 og tillögu framkvæmdastjórnarinnar upp á 1,11 %.
Því heldur þjóðarformennska Finnlands fast við skiptingu þar sem þriðjungur fer til iðnaðarsjóða, þriðjungur til landbúnaðar og þriðjungur til annarra stefnumála. Öll önnur ný stefnumál þurfa að greiðast með niðurskurði annars staðar í fjárhagsáætluninni.
Diplómat frá Visegrad-riki sagði blaðamönnum að hann vonaðist til þess að frádráttur Finnlands yrði ekki grunnur umræðu og minnti á að að minnsta kosti tvö Visegrad-ríkja litu á refsiskerðinguna sem óviðráðanlegt mál. Hann viðurkenndi jafnframt að Holland myndi ekki samþykkja nýja langtímaskýrsluna án nýrra refsiaðgerða.
Fjórmenningarnir í Visegrad eru einnig með sameiginlega stefnu um að styðja eindregið opnun aðildarviðræðna ESB við Norður-Makedóníu og Albaníu. En einn diplómat viðurkenndi að andstaða Frakka myndi líklega standa óbreytt.