Evrópsk verkalýðsfélög telja að réttindi árstíðabundinna verkamanna í land- og garðyrkju eigi að vera lögbundin í nýju samevrópsku sameiginlegu landbúnaðarstefnunni.
Í opnu bréfi er hvatt til að „félagsleg réttindi“ úthlutunarmanna verði skráð í núverandi þrílagsviðræðum um nýja landbúnaðarstefnu ESB.
Opna bréfið er undirritað af víðtækum bandalagi yfir 300 alþjóðlegra og landsbundinna verkalýðsfélaga, launafólks samtaka og samstöðuhópa, þar á meðal frá Hollandi CNV, FNV, Greenpeace og Amnesty International.
Í ákallinu er m.a. vísað til upphafs ársins í fyrra, þegar farsóttin COVID-19 braust út og ferðatakmarkanir voru lagðar á stórar hópa erlends leigufólks. Þau máttu hvergi fara, þrátt fyrir að landbúnaður í mörgum ESB-löndum hafði mikið þörf á tímabundnu vinnuafli.
Fyrirhugað er að innleiða „félagsleg réttindi“ í sameiginlegu landbúnaðarstefnunni (GLB), en það gæti skapað nýjar hindranir í þeirri erfiðu þrílagsviðræðu milli Evrópuþingsins, Evrópusambandsins og 27 landbúnaðarráðherra.
Margar ríkisstjórnir hafa efasemdir og benda á mikinn mun á launum og meðferð (aðallega erlends) leigufólks. En einnig mismunandi milli landa og atvinnugreina.
Verkalýðsfélög segja hins vegar að þessi mikli munur sé einmitt rök fyrir því að koma á reglum á Evrópuþingsstigi. Evrópuþingið hefur nýlega staðfest ákvæði um lögbundið lágmarkslaun, en ESB-lönd segja vinnuskilmála, kjarasamninga og laun vera þjóðamál sem falla ekki undir vald ESB.
Evrópuþingið styður eindregið upptöku „félagslegrar skilyrðingar“ í GLB. Skilyrðin eiga að varða vinnutíma, heilsu og öryggi, ásamt híbýlum fyrir farandi og flakkandi verkafólk.
Í opna bréfinu, sem birt var 17. febrúar, er lagt til að tengja beinar greiðslur úr GLB (í fyrsta stoð) við að vinnuskilyrðum sé fylgt. Þó nú þegar séu landbúnaðarstyrkir háðir umhverfisstöðlum, lýðheilsu og dýravernd, hafa réttindi verkalýðs og „félagsleg réttindi“ hingað til ekki haft áhrif á útborgun landbúnaðarstyrkja.
Samkvæmt undirrituendum teljast vinnuskilyrði í evrópska landbúnaðargeiranum vera meðal „krefjandi og óstöðugustu“ í ESB-efnahagslífinu. Þeir benda einnig á algenga misnotkun og útrýmingu á vinnuafli.
Að minnsta kosti tíu milljónir manna vinna í evrópskum landbúnaði, aðallega sem árstíðabundnir verkamenn, dagvinnumenn eða í öðrum ótryggðum stöðum, þar sem ekki minna en 61,2% landbúnaðarstarfsmanna sinna „óformlegri vinnu“.