Yfirbyggjandi evrópska bændasamtökin COPA-COGECA leggja til frestun á nýju Farm to Fork (F2F) stefnu vegna aukins þrýstings sem bændur standa frammi fyrir á tímum núverandi kórónuveirufaraldursins. Samtökin hvetja til „endurskoðunar“ á Green Deal. Umhverfisstofnanir tala um umsnúning.
Í bréfi til Norbert Lins, formanns landbúnaðarnefndar Evrópuþingsins (AGRI), segir Pekka Pesonen, framkvæmdastjóri COPA-COGECA, að „bændur, skógareigendur og samvinnufélög þeirra séu í sífellt erfiðari stöðu.“ Samkvæmt bændahópnum hefur kórónuveirufaraldurinn nú „hraðvirk og neikvæð áhrif á land- og skógarbændaþáttinn, bæði til skamms og langs tíma.“ Hann bætir við að þessi kreppa geti hugsanlega ógnað bæði innri markaði og alþjóðlegum mörkuðum, sem ógni framboðskeðjum, störfum og að lokum matvælaöryggi ESB.
Bréfið hvetur Evrópuþingmenn til að fresta „ákvörðunum sem teknar hafa verið án fullnægjandi og nægrar ígrundunar.“ Fyrri stuðningur bændasamtakanna við stefnuáformið hefur verið til staðar. F2F er hluti af nýjum loftslagsstefnu ESB, Green Deal. Þessi fáni nýs evrópsks varaforseta Frans Timmermans miðar að því að gera matvælakeðjuna – frá framleiðslu til neyslu – sjálfbærari, umhverfisvænni og kolefnishlutlausa.
COPA-COGECA segir að núverandi kreppa valdi miklum óróa meðal bænda og að innleiðing nýrra takmarkandi F2F aðgerða yrði auka högg. Hann bætir við að COPA-COGECA hafi hingað til stutt Green Deal og F2F, en að þessi stefna muni við þessar nýju aðstæður „leggja frekari takmarkanir á án þess að bjóða upp á viðeigandi valkosti fyrir bændur.“
Vegna þess að nálgunin frá býli til borðs mun einnig hafa „veruleg efnahagsleg, félagsleg og umhverfisleg áhrif“ hvetur bréfið framkvæmdastjórnina til að skoða frumskilyrði nýju stefnuáætlanna. Talið er upphafsmat á áhrifum fyrir bæði F2F og heildar Green Deal áður en pólitísk eða reglugerðarleg ákvörðun er tekin. Þetta myndi fela í sér frekari frestun á nýju áformunum, eftir að áður hafði verið ákveðið að fresta kynningu á nýrri stefnu fram að lok aprílmánaðar.
Hópur Evrópusambandsflokksins (EPP) krafðist fyrir viku frekari frestunar á Farm to Fork-stefnunni (F2F) að minnsta kosti fram yfir sumarið, með vísan til kórónuveirunnar. Henriette Christensen, eldri stefnumótunarráðgjafi hjá Pesticide Action Network Europe, sagði að viðkomandi áhrifamat sem nú er lagt til gæti tekið að minnsta kosti eitt ár. Auk þess þurfi ESB að setja nýja sameiginlega landbúnaðarstefnu fyrst, og taka ákvarðanir um ráðstöfun 60 milljarða evra í styrki GLB á eftir. Að gera þetta öfugt myndi ekki ganga eftir, að mati umhverfisþjóðfélagsins.
Snemma í þessari viku kom í ljós að samningamenn frá 27 ríkjum ESB og samræmingaraðilar landbúnaðarnefndar ESB hafa náð samkomulagi um neyðarferli varðandi útgreiðslu GLB styrkja til ársins 2021. Þetta þýðir að tveir valdstjórnar- og löggjafarstofnanir ESB, ráðherraráðið og Evrópuþingið, taka nú þegar mið af frekari frestunum á nýju GLB-stefnunni, þ.m.t. þeim tilkynntu niðurskurði styrkja.
Næstu viku fer fram aukafundur í Evrópuþingsnefnd um landbúnað í Brussel sem mun að mestu fjalla um ákvarðanir varðandi kórónuveirukreppuna. Samkvæmt dagskrá nefndarinnar er einnig mögulegt að taka ákvarðanir um frestun.
Hvað varaforseti Frans Timmermans og landbúnaðarráðherra Janusz Wojciechowski segja um þá beiðni að endurskoða er enn óljóst. Þau hafa þó nýlega sagt að þau standi fast á nýju stefnuáætlunum sínum og vilji kynna þær eins fljótt og auðið er.
En nú er ljóst að fundarhópar ESB munu nánast liggja niðri fram að sumarhléi. Einnig hefur komið í ljós að 27 ríkisstjórnarforsetar og fjármálaráðherrar eru langt frá því sammála um langtímaspár fyrir 2021-2027, og þar með líka um hugsanlegan niðurskurð GLB-styrkja.
Mögulega taka ESB-kommissarar nú þegar mið af áhrifum frekari „stjórnvaldafrestunar“, eins og kemur fram í tilkynningu sem forseti framkvæmdastjórnarinnar Ursula von der Leyen gaf frá sér í byrjun vikunnar. Hún tilkynnti að framkvæmdastjórnin muni koma fram með „ný tilboð“ fyrir breytingar á langtímaspánni 2021-2027 í lok apríl.