Breska ríkisstjórnin hefur kynnt „bounce back“-áætlun fyrir landbúnað, matvæli og drykkjarvöruiðnaðinn, til að styrkja endurreisn eftir faraldurinn og fyrir útþenslu eftir Brexit-tímabilið.
Þessi „endurreisnaráætlun“ á að gera breska landbúnaðar- og matvælaiðnaðinum kleift að stækka viðskipti sín erlendis, sérstaklega með áherslu á Asíumarkaði eins og Japan, Nýja Sjáland og Ástralíu.
Kynning á endurreisn- og útþensluáætluninni kemur á sama tíma og samningaviðræður Bretlands um tollabandalagssamninga við bæði Bandaríkin og Evrópusambandið standa í stað. Bandaríkin eru sjálf stór matvælaframleiðandi og sjá ekki Bretland í fyrsta lagi sem nýjan útflutningsmarkað og eru alls ekki fús til að taka á móti innflutningi breskra landbúnaðar-, mjólkur-, agri- og kjötvara.
Samningaviðræðurnar við ESB hafa fyrst og fremst staðnað vegna þess að Evrópusambandið heldur fast í reglur og skilyrði sem gilda víða í Evrópu og er ekki reiðubúið að veita Bretum neinar (réttar- eða fjárhagslegar) undantekningar. Þá ríkir mikil ósætti um fiskveiðiheimildir ESB í (breska hlutanum af) Norðurhafi. Vegna þessarar stöðu stefnir allt í að breski landbúnaðargeirinn lendi í alvarlegum vandræðum innan nokkurra mánaða og glati útflutningssvæðum.
Fari svo að enginn viðskiptasamningur náist milli London og Brussel á þessu ári, þar sem Bretland gæti þá yfirgefið ESB án nokkurs samnings, stefnir í mikla viðskiptalega ringulreið. Það að lokuð verði enginn viðskiptasamningur á milli ESB og Bretlands myndi hafa alvarleg áhrif á landbúnaðar- og matvælageirann hjá báðum aðilum, samkvæmt sameiginlegri yfirlýsingu sem helstu hagsmunaaðilar í evrópska landbúnaðar- og matvælageiranum gáfu út í byrjun júní.
Kynning forsætisráðherrans Johnson á því að leitast verði við að finna útflutningsmarkaði í Asíulöndum fyrir landbúnað og búfjárhald er talin svar við áskorun sem tugir breskra landbúnaðarsamtaka lögðu fram í síðustu viku um að breski agroiðnaðurinn þurfi brýnt að verða nútímavæddur og stækkaður.
Samkvæmt um þrjátíu samtökum hefur kórónufaraldurinn sýnt fram á kerfisgalla sem myndast hafa vegna langvarandi skorts á stuðningi við innlenda matvælaframleiðendur. Hópurinn leggur áherslu á aukinn útflutning, innlend framleiðslu í stað innflutnings, sjálfvirkni og aukna færnikunnáttu. Þeir telja að sterkar fjárfestingar í landbúnaðargeiranum, vinnslu og þjónustu í matvælaiðnaðinum verði nauðsynlegar til skamms tíma.
Í yfirlýsingu birt á netinu segir breska ríkisstjórnin að þrátt fyrir að geirinn hafi „gert góða hluti við að laga sig að aðstæðum“ hafi útflutningur orðið fyrir miklu áfalli og ríkisstjórnin „leggur mikla áherslu á að styðja við þessar mikilvægu atvinnugreinar svo þær geti komist aftur á alþjóðlegan markað og aukið markaðshlutdeild sína.“ Kynningin sprettur af vaxandi áhyggjum af því hvert bresk landbúnaðarútflutningur, sem nam 58 milljörðum evra árið 2019, stefni eftir Brexit og um óvissa framtíðarsambandi ESB og Bretlands.
Landbúnaðar-, matvæla- og drykkjarvörugeirinn er stærsti framleiðslugreinarhluti í Bretlandi og gegnir lykilhlutverki í matvælaskilakeðju landsins, sem lagði til 121 milljarð pund árið 2018 til breska hagkerfisins og studdi við um fjögur milljón störf. Árið 2019 nam útflutningur Bretlands á matvælum, dýrafóðri og drykkjarvörum 23,7 milljörðum breskra punda, sem var 4,9% aukning frá árinu 2018.

