Landbúnaðarstofnanir innan ESB hafa sameinast áskorun Breska National Farmers Union (NFU) um framfarir í viðræðum um viðskiptasamning milli Bretlands og Evrópu. Samstarfið um tíma eftir Brexit er í fullkomnu þurrki og Evrópuþingið hótar jafnvel að greiða atkvæði gegn.
Áskorunin var rædd á fjarfundum um viðskipti með landbúnaðarvörur milli Bretlands og ESB-ríkja og möguleg áhrif á breska landbúnað ef Brexit fer fram án samnings. Í því tilfelli gilda heimsviðmið WTO um innflutning og útflutning, þar með talið kvótar og innflutningsgjöld.
Fjarfundurinn sem NFU og sex aðrar breskar/ESB landbúnaðarstofnanir héldu, var sóttur af yfir 150 stjórnmálamönnum, matvæla- og landbúnaðarsamtökum og þeim sem málið varðar. „Bændur í ESB og Bretlandi treysta á viðskipti yfir landamæri. ESB sér um yfir 70% af breskum útflutningi landbúnaðarvara og það er brýnt að viðhalda þessu sambandi með samkomulagi um núll gjöld og núll kvóta,“ sagði Minette Batters, formaður NFU.
Ef Bretar vilja á næsta ári utan ESB gera viðskiptasamninga við Bandaríkin eða Kína, þá þurfa þeir einnig að semja um gæðastöðlum (umhverfi, vinnu etc.), innflutningsgjöld (tollur, virðisaukaskattur etc.) og innflutningsreglur (hámarks magnbindingar, kvótar o.fl.) einnig við Evrópusambandið. Fyrsti ráðherra Boris Johnson tilkynnti nýlega – til áfalls margra breskra bændur – að líklega muni kvótar og gjöld gilda á næsta ári fyrir útflutning til ESB á sumum vörum.
Þá vill breska ríkisstjórnin semja takmarkaða viðskiptasamninga við ESB, á meðan breskt atvinnulífi óskar eftir að halda sem mestum frjálsum viðskiptum við ESB-lönd. Þá vill ESB að fiskveiðar í breska Norðurhafi verði hluti af samningnum.
Evrópuþingið mun ekki styðja samning hvaða verði sem er, var m.a. varað við af nokkrum þingmönnum miðvikudaginn í umræðum um framtíðar viðskiptasamband. Þeir mótmæla bresku tillögunni um að einblína aðeins á ákveðin stefnumál til viðræðna og hunsa önnur.
Nokkrir ræðumenn undirstrikuðu að báðir aðilar þurfa að fylgja pólitíska yfirlýsingu sem undirritað var á síðasta ári af Bretlandi og ESB og sem setur skýrt ramma um framtíðar samband. Evrópuþingið mun að lokum þurfa að samþykkja mögulegan nýjan samning. Með aðeins 6 mánuði eftir af umbreytingartímabilinu, hafa viðræðurnar stöðvast.
„Þingið vill nýjan samning við Bretland á grundvelli sanngjarnrar samkeppni, með skýrum félagslegum, vinnu- og loftslagsstöðlum. Það er eðlilegt að ef land vill aðgang að evrópskum markaði með 450 milljónir íbúa þá fylgji ákveðnar kröfur með því. Við viljum að sjálfsögðu ná samkomulagi við Bretland, en ekki á hvaða verði sem er. Það þýðir einnig að við þurfum að undirbúa okkur alvarlega fyrir þann möguleika að enginn samningur náist – með öllum tilheyrandi efnahagslegum afleiðingum,“ sagði Kati Piri (PvdA), hollenski ESB-framkvæmdarþingmaðurinn. Á fimmtudag verður samþykkt ályktun um framvindu viðræðna og haldin blaðamannafundur.