Evrópska stofnunin fyrir matvælaöryggi (EFSA) telur að ekki séu þörf á aukareglum ESB varðandi notkun CRISPR-CAS ræktunartækni. Þar með fylgir EFSA fyrri úrskurði Evrópudómstólsins sem kvað á um að gildandi kröfur um mat á erfðabreyttum lífverum fyrir DNA-breytingar á plöntum séu nægjanlegar fyrir CRISPR-CAS.
Með þessu nýja EFSA-mati sem birt var í síðustu viku um CRISPR-CAS í plönturæktun nálgast full samþykkt þessarar tækni verulega. Evrópusambandið hafði beðið EFSA um þetta mat. Fyrir ári fengu tveir vísindamenn Nóbelsverðlaun í efnafræði fyrir uppfinningu sína á „skæri“ til að framkvæma CRISPR-tæknina.
Með þessari ræktunaraðferð er hægt að fjarlægja gölluð eða skaðleg DNA-þættir („klippa þá burt“) án þess að bæta við nýju (öðru) DNA. Samkvæmt stuðningsmönnum tækisins tekur þetta burt röksemd andstæðinga um að „ný náttúra sé búin til“.
Þessi tækni er þegar notuð í efnafræði og við þróun lyfja, en í ESB er notkun hennar í matvælakeðjunni enn ekki leyfð. Sérfræðingar komast nú að þeirri niðurstöðu að gildandi öryggismat sé nægjanlegt: erfðabreytingar valdi ekki auknum áhættum.
Samkvæmt andstæðingum er erfðabreyting áfram umdeild tækni með miklum áhyggjum varðandi mannlega heilsu og umhverfi. Evrópuþingið hefur áður sagt að gildandi matsskilmerki EFSA séu ekki nægjanleg fyrir nútímaefnafræðilega ræktun og plöntuvernd, hvað þá nýjar DNA-tækni.
„Með þessu nýja mati flækir EFSA vatnið einfaldlega. Þvert á það sem þeir halda fram veldur erfðabreyting nýjum hættum sem eru ólíkar hefðbundinni ræktun,“ varar Lúxemborgarþingmaðurinn Tilly Metz (Græningjar) við.
Hollenski prófessorinn John van der Oost (Wageningen University & Research) hefur áður sýnt litla skilning á andstöðu gegn Crispr-Cas. „Landbúnaðurinn þarf þessa tækni til að geta framfleytt vaxandi heimsbyggðinni,“ sagði vísindamaðurinn nýlega við sértímaritið LTO Nieuwe Oogst.
„Í allri umræðunni er of lítill hljómur hljómur fyrir gríðarlegum ávinningi erfðabreytinga. Ef við látum allt í náttúrunni ráða för þurfum við kannski að bíða nokkrar milljónir ára eftir réttu stökkbreytingunni, og það tíma höfum við ekki.“
Louise Fresco, forseti WUR, talaði einnig fyrir röskun á ESB-reglunum fyrir DNA-skæri tæknina. „Nóbelsverðlaunin ættu að hvetja ESB til að létta reglur um CRISPR-Cas svo hægt verði fljótt að koma fram ræktunartegundum sem stuðla að Evrópsku Grænu samkomulaginu og berjast gegn hungri. Með því sýnir Evrópa að hún vinnur að samfélagslega ábyrgri, sjálfbærri framtíð,“ sagði Fresco við ESB-pólitíkusa.