Evrópusambandið reynir með vægari tillögu varðandi fjárfestingar í nýjum jarðgas- og kjarnorkuverum að forðast yfirlýstan ágreining milli ESB-ríkja. Evrópusambandsstjórnin leiddi í ljós skattatillögu sem kallar fjárfestingar í kjarnorku og jarðgasi á stundum „umhverfisvæn“.
Tillagan hefur verið send til ESB-ríkjanna, en hefur ekki enn verið opinberlega birt né send framboðum í Evrópuþinginu. Fjárfestingar í kjarnorku hvers konar myndu samkvæmt nýjum ESB-skattsreglum („taksíonomía“) eingöngu fá grænan flokk ef nýjustu tæknin er notuð. Einnig þarf nægan fjárhagsstuðning og skýrt áætlun um varðveislu og meðhöndlun kjarnorkuúrgangs.
Nýjar gasfýstar raforkustöðvar yrðu aðeins leyfðar ef þær losa mun minna CO2. Þessar núverandi „undantekningar“ eiga jafnframt aðeins við næstu 20 ár.
Tillagan vekur mikla deilur og leiddi þegar í fyrra mánuði til harðra umræðna milli þjóðhöfðingja og stjórnvalda Evrópu. Frakkland og um tíu önnur lönd styðja kjarnorku, þar sem hún getur verið hjálpartæki við að ná loftslagshlutleysi sem ESB setur sér fyrir árið 2050. Á móti standa meðal annars Austurríki og Þýskaland alfarið vegna hættu kjarnorkuúrgangs.
Helsta mótmæli umhverfissinna og margra ESB-ríkja er að ný kjarnorku- og gasver, fjármögnuð með stuðningi frá Brussel, geti hamlað þróun raunverulega hreinna orkugjafa eins og sólar og vinds. Þeir óttast að fjárfestar verði áfram bundnir í ekki eins umhverfisvænni orku, og þannig fari minna fé í nýsköpunarverkefni.
Hollenski Evrópuþingmaðurinn Bas Eickhout (Grænir Vinstri) talaði um „grænþvott“ og sagði nýlega „að þá mætti gleyma Parísarsamkomulaginu“. Loftslagsstjórnandinn Frans Timmermans sagði áður um styrki til nýrra kjarnorkuvera að „hann sæi ekki þörf á því“, þrátt fyrir að forseti framkvæmdastjórnarinnar, Ursula von der Leyen, hefði verið hlynnt því.
Möguleikinn á að andstæðingar fái fjölda í Evrópuráðinu til að breyta afstöðu framkvæmdastjórnarinnar telst samkvæmt heimildum lítill. Þar þarf 15 aðildarríki sem saman eiga 65 prósent af fólksfjölda Evrópu. Líkurnar á meirihluta hafnar á Evrópuþinginu eru örlítið meiri.
Samkomulagið um að leyfa stundum fjárfestingar í nýjum gás- og kjarnorkuverum undir strangari skilmálum er talið sigur fyrir franska forsetann Macron. Hann hefur barist fyrir þessu árum saman og er forsvarsmaður ESB í næstu sex mánuði.
Rétt um síðustu helgi lokuðu þrjú kjarnorkuver í Þýskalandi. Landið heldur eftir þrjú sem loki eftir eitt ár. Þýskaland hættir algjörlega að nota kjarnorku til raforkuframleiðslu. Þetta var ákveðið árið 2011. Bein ástæða var kjarnorkuslysið í Fukushima, Japan.
Í Hollandi er nú kjarnorkuverið í Borssele í Zeeland það eina sem framleiðir rafmagn. Þetta 485 megavatta kjarnorkuver sér um um 3 prósent af raforkuþörf landsins. Verksmiðjan er gömul, frá 1973. Kjarnorkuverið Dodewaard var fyrsta Hollenska kjarnorkuverið frá 1969. Raforkuframleiðsla þar hófst 1997.