Viðskiptasamningar sem Evrópusambandið hefur gert á undanförnum árum hafa jákvæð áhrif á hagkerfið, einkum á landbúnaðinn. Þetta kemur fram í nýlegri uppfærslu á fyrra rannsóknarriti ESB frá 2016.
Evrópsk viðskiptapólitík mun hafa jákvæð áhrif á ávaxta- og matvælageirann innan ESB með 12 alþjóðlegum viðskiptasamningum, eins og fram kemur.
Rannsóknin fjallar um fríverslunarsamninga (FTA) sem hafa nýlega verið undirritaðir sem og viðskiptasamninga sem eru enn á dagskrá ESB. Jafnvel þó viðskiptasamstarfsaðilar fái markaðsaðgang innan ESB, getur útflutningur ESB aukist verulega, segir rannsóknin.
Útflutningur ESB á landbúnaðarvörum til 12 fríverslunaraðila mun aukast um 25% (varfærin sviðsmynd) til 29% (metnaðarfull sviðsmynd), á meðan innflutningur mun aukast um 10% (varfærinn) til 13% (metnaðarfullur).
Þetta samsvarar aukningu í útflutningi á landbúnaðarvörum og matvælum upp á 4,7 milljarða evra (varfærinn) til 5,5 milljarða evra (metnaðarfullur), auk meiri innflutnings á landbúnaðarvörum og matvælum frá 3,7 milljörðum evra (varfærinn) til 4,7 milljarða evra (metnaðarfullur).
Í nokkrum ESB-löndum hefur gagnrýni á fríverslunarsamninga sem ESB hefur gert með viðskiptablokkum aukist á síðustu árum. Nýlega hafa viðskiptasamningar við Indónesíu og Mercosur verið undir stóraukinni gagnrýni. Gagnrýnin kemur bæði frá umhverfissamtökum og landbúnaðarsamtökum.
Umhverfissinnar telja að ESB eigi að leggja strangari umhverfiskröfur á komandi viðskiptasamstarfsaðila. Landbúnaðarsamtökin mótmæla innflutningi á ódýrari samkeppnishæfum vörum og matvælum.
Við kynningu á nýju rannsókninni í Brussel kom fram að margir Evrópuþingmenn eru einnig andvígir of víðtækum viðskiptasamningum. Fjöldi þingmanna gagnrýndi neikvæð áhrif nýrra samninga, þar á meðal Mercosur. Nokkrir Evrópuþingmenn hvöttu til sanngjarnari dreifingar ESB-fjár innan og milli aðildarríkja.
Viðskiptastjóranum Valdis Dombrovskis sagði um þessa gagnrýni að stuðningur við ávaxta- og matvælageirann muni áfram vera mikilvægur hluti af viðskiptastefnu ESB, hvort sem það snýr að opnun markaða, verndun hefðbundinna matvæla ESB eða vörn gegn niðurgreiðslum eða öðrum óheiðarlegum viðskiptaháttum.
Jafnframt benti landbúnaðarráðherrann Janusz Wojciechowski á að „metnaðarfull viðskiptadagskrá okkar hjálpar bændum og matvælaframleiðendum ESB að nýta tækifæri erlendis til fulls, á meðan tryggt er að við höfum nægar öryggisráðstafanir fyrir viðkvæmustu geiranna“.