Evrópuþingið hótar að stöðva fjölárleg fjárlög ESB fyrir árin 2021-2027, og þar með einnig kórónuveiruendurskoðunarsjóðinn sem kostar milljarða. Fjárhagsáætlunin (1.074 milljarðar evra) og endurreisnarsjóðurinn (750 milljarðar) mynda kjarnann í röð fjárhagslegra ákvarðana sem þurfa að verða afgreiddar í þessum mánuði.
Evrópuþingið er nú komið í ágreining við 27 ríkisstjórnir ESB ríkjanna og framkvæmdastjórn Evrópu, sem höfðu áður í júlí náð samkomulagi á tveimur Eu-rópuþingum. Einnig kann að koma að því að fjárhagsáætlanir fyrir Græna samkomulagið og sameiginlega landbúnaðarstefnu verði aftur til endurskoðunar.
Evrópuþingið vill að minnsta kosti 113 milljarða evra aukalega til fjölárlegra fjárlaga (2021-2027), fjárhæð sem flestum aðildarríkjum (Holland fremst í flokki) finnst óumdeilanleg. Þýskaland býður nú aukalega 9 milljarða evra og kallar það „skapandi lausn“.
ESB-formaður Þýskaland jók í gær þrýstinginn á Evrópuþingið að samþykkja fjárlögin sem ríkisstjórar ríkjanna samþykktu í júlí. Ef þingið heldur áfram að vera tortryggið, þá eru milljarðarnir vegna kórónuveirunnar í hættu, varar þýski sendiherrann við.
Bréf sem sent var á miðvikudag er þar með nýr áfangi í vaxandi deilu milli þingsins og ESB-ríkja. Þingmenn létu sig ekki bægja í síðdegi miðvikudags af huldu þýsku ógnunum. Núna fleiri kröfur „ógna allri byggingunni“, segir sendiherrann í bréfinu.
Almennt er þetta talið bylting að Evrópusambandið fái að setja á „eigið tekjustofna“ (les: skatta og gjöld). Samkvæmt samningum ESB hafa tekjustofnar sambandsins (hingað til?) verið á ábyrgð ríkisstjórna ESB (les: þjóðhöfðingja).
Það sem Þýskaland setur sérstaklega niður fótinn við, er kröfu Evrópuþingsins um að „virða réttarríkisreglur“ sem skilyrði fyrir greiðslu ESB-styrkja. Evrópuþingmenn vilja með þessum hætti þrýsta á lönd eins og Pólland og Ungverjaland (en líka Tékkland og Króatíu) að stöðva eyðileggingu réttarríkisins í sínum löndum.
Þeir njóta stuðnings Holland, Finnlands, Danmerkur og Svíþjóðar, en aðrir ríkisstjórar og ráðherrar þora (enn sem komið er) ekki að beita refsingum og viðurlögum við kollegum sínum í löndum sem setja strik í reikninginn.
Réttarríkið má ekki vera undir högg að sækja – eins og Ungverjaland gerir kerfisbundið – án þess að það hafi afleiðingar innan ESB. „ESB má ekki láta Orban og félaga stjórna sér,“ segir sendinefndarforingi Agnes Jongerius. Virðing fyrir réttarríkinu á að vera skilyrði þegar endurreisnarsjóðum og fjölárlegum fjárlögum (MFF) er ráðstafað.
Fyrir síðustu segist þingið þá ekki ætla að samþykkja milljarðasjóðina, sem þýðir að þeir verða ekki aðgengilegir frá 1. janúar. Samkvæmt þýska sendiherranum „bíður Evrópa eftir samkomulagi“ sem er brýn nauðsyn „fyrir borgara okkar, fyrirtæki, rannsóknaraðila og svæði“. Næsta vika ætti að bjóða upp á slíka samkomulag svo það geti verið staðfest á næstu ráðherrafundum þjóðhöfðingjanna.