Fjármálaráðherrar ESB-landanna eru, eins og Evrópuþingið, einnig þeirrar skoðunar að koma skuli á kolefnisgjald á innflutning frá löndum utan ESB. Slíkur „grænn tollskynjunarmörk“ er eitt af helstu atriðum í loftslagslögum Green Deal frá Frans Timmermans, framkvæmdastjóra ESB.
Hollenski PvdA-þingmaður Evrópuþingsins Mohammed Chahim vinnur að þessum frumvörpum fyrir hönd Evrópuþingsins og er sérstakur skýrsluhöfundur. Hann er ánægður með hraðan samning ESB-landanna en einnig gagnrýninn.
„Það er lofandi að Evrópuríkin eru svo fljótt sammála um að atvinnugreinar utan Evrópu þurfi einnig að takmarka losun CO2. En the proof of the pudding is in the eating: samningur fjármálaráðherranna skilur þó eftir margar spurningar um mikilvæga þætti Carbon Border Adjustment Measure (CBAM, talað kee-bam)“.
Fyrirtæki í Evrópu hafa lengi greitt fyrir CO2-losun sína. Til að viðhalda jöfnu samkeppnisumhverfi við atvinnugreinar utan Evrópu fá þau núna frjáls losunarheimildir til að bæta það upp. Ef CBAM-löggjöfin verður innleidd verður þessi frjálsa losunarheimildum smám saman aflétt og loks hætt að veita þær.
Í samningnum sem náðist á þriðjudaginn á milli fjármálaráðherranna er hins vegar ekki minnst á niðurfellingu þessara frjálsu losunarheimilda. Chahim segir: „Alveg þessi fíll í herberginu er ósnortinn. Við megum ekki gleyma að CBAM er fyrst og fremst loftslagsráðstöfun.
Markmiðið með þessari ráðstöfun er að koma í veg fyrir að mengandi framleiðsla Evrópu flytjist utan ESB (lekaáhrif). En mér er algerlega ljóst: enginn CBAM án skýrleika um niðurfellingu frjálsu losunarheimilda.“
Evrópuþingið vinnur enn að því að móta afstöðu sína til kolefnisgjaldsins á innflutningi. Undir forystu Chahim eru nú rúmlega 1300 breytingartillögur við frumvarpið í meðferð.
Reiknað er með að Evrópuþingið greiði atkvæði um CBAM 11. maí, og eftir það muni þingið í (þríhliða)viðræðum við ríki ESB (Evrópuráðið) leiða frumvarpið til loka samnings.
Þessi nýja löggjöf mun hafa áhrif á viðskiptasamninga sem ESB getur gert við lönd utan ESB. Að notast ekki við „jöfn leikreglunar“ hefur þegar valdið því að Mercosur-samningurinn við lönd í Suður-Ameríku hefur ekki enn verið samþykktur. Nýja kolefnistollurinn mun líklega aðeins gilda að hluta til fyrir matvælaframleiðslu og landbúnað.