Josep Borell, æðsti fulltrúi Evrópusambandsins í utanríkismálum, hefur boðað íranska utanríkisráðherrann Javad Zarif til Brussel. Enn er ekki vitað hvort og hvenær Íran mun taka boðinu. Markmiðið er að draga úr spennu á Miðausturlöndunum eftir banvæna árás Bandaríkjanna á íranska hershöfðingjann Qassem Soleimani í Írak.
Í höfuðborg Belgíu hefur framkvæmdastjóri NATO, Jens Stoltenberg, kallað saman aðildarríkin í neyðarfund NATO-ráðsins sem á að fara fram í dag. Fundur ísraelska öryggiskabínettsins, sem átti upphaflega að vera á sunnudag vegna hugsanlegra afleiðinga morðsins á íranska hershöfðingjanum Qassem Soleimani af hálfu bandaríska hersins, hefur verið færður til mánudags, samkvæmt fregnum ísraelskra miðla.
Sagður er fundurinn einbeittur að því hvernig Ísrael geti undirbúið sig fyrir hugsanlegar hefndaraðgerðir Írans gegn ísraelskum markmiðunum. Ísrael hefur verið á viðbúnaðarstigi eftir banvænu árásinni frá Bandaríkjunum í Bagdad.
Promotion
Íran tilkynnti á sunnudag að þeir teldu sig ekki lengur bundna af alþjóðasamningi um kjarnorku frá 2015. Þessi ákvörðun gæti þýtt að Tæran haldi áfram með kjarnorkuáætlun sína án takmarkana og haldi áfram að auka þrávirkni úrans.
ESB-framkvæmdastjórinn Borell kynnti boðskap sinn til Írans daginn eftir símtal við Zarif. Í símtalinu lagði hann áherslu á „mikilvægi þess að draga úr spennu, sýna hófsemi og forðast frekari hraðari eskaleringu“.
Borell sagði einnig að hann hefði hvatt Zarif til að viðhalda sögulegum kjarnorkusamningi (við sjálfvalda meðlimi Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna auk Þýskalands) frá 2015. Bandaríkjaforseti Donald Trump útbjó samning þann frá forvera sínum Obama í maí 2018 og beitti Íran viðskiptaþvingunum. Hann hótar einnig viðskiptaþvingunum gegn (evrópskum) fyrirtækjum sem taka ekki þátt í bandarísku viðskiptabanninu.
Á meðan spennan jókst milli Bandaríkjanna og Írans á síðasta ári höfðu þeir sem ráku ríkisvaldið í Tæran þegar íhugað hluta afþbjóðun úr alþjóðasamkomulaginu um kjarnorku í Vín. Bandaríkin sögðu þetta upp rúmlega eitt og hálft ár fyrr og beittu efnahagsþvingunum gegn Íran.
Þrátt fyrir þessi aðgerðir hélt íslamíska lýðveldið sér enn í kjarnorkusamningnum um tíma meðan evrópskir samningsaðilar reyndu að halda viðskiptum samkvæmt samningi, þrátt fyrir áhrif frá viðskiptabönnum Bandaríkjanna. Á síðasta ári hóf Tæren brot á skilmálum samningsins með því að auka úransþrungun við hærra magn en heimilt var. Þetta gerir framleiðslu kjarnavopna nærri.