Króatíski forsætisráðherrann Andrej Plenković gerði það ljóst að Króatía, nýrasti aðilinn í Evrópusambandinu, vill sem allra fyrst ganga í innri hring sambandsins og komast inn í Schengen-svæðið án vegabréfsáritana. Jafnframt vill Króatía innleiða evruna sem greiðslumiðil sem fyrst.
Plenković ræddi við 60 blaðamenn sem starfa í Brussel á miðvikudag í Zágríb í tilefni af því að Króatía tók við formennsku í ráðherraráði Evrópusambandsins. Króatía tekur við þrotlausu formennskunni af Finnlandi.
Fyrir utan forgangsmál formennskunnar sem hafa verið undirstrikuð undanfarna daga, lagði Plenković sérstaka áherslu á tvö mikilvæg þjóðarbundin markmið fyrir landið: inngöngu í Schengen-svæðið og evrusvæðið.
Framundan eru margar áskoranir á evrópskum vettvangi næstu hálfa árið. Auðvitað er breska yfirliðin (brexit) mikilvæg. Bretland á að fara úr ESB þann 1. febrúar en samt þarf viðskiptasamningur við Brussel að liggja fyrir fyrir lok ársins. Auk þess verður haldin Bakkanaþing í Króatíu höfuðborginni Zágríb. Þar verður fjallað um útvíkkun Evrópusambandsins. Króatía gekk í ESB árið 2013 sem 28. aðili. Útvíkkun með Svartfjallalandi og Albaníu er núna stöðvuð af Frakklandi og Holland.
Aðrar mikilvægar áskoranir eru að ákveða langtímabudget fyrir árið 2027, leysa flóttamannavandann og endurræsa loftslagssamkomulag sem á að skila kolefnishlutleysi árið 2050. Króatía vill ganga í Schengen-svæðið og yfirgefa sína innlendu mynt, kuna; evran á að taka við fyrir árið 2024 að öllum líkindum.
Króatía hefur nýlega fengið mið-vinstri forseta. En hægrisinnuð þjóðernishyggja er enn mikilvæg í landinu sem verður í forystu Evrópusambandsins fyrstu sex mánuði ársins 2020. Síðustu sunnudag voru forsetakosningar í Króatíu. Í seinni umferð sigraði sósíaldemókrati Zoran Milanović (53 ára) þáverandi íhaldssama forseta Kolindu Grabar-Kitarović með 52,7 gegn 47,3 prósentum. Fimm ára kjörtímabil hans hefst í febrúar.
Nýr forseti Króatíu reyndi eftir sigurinn að finna rétt orðin. Hann vill vera þjóðhöfðingi umfram flokka, fyrir alla 4,5 milljónir Króata – lýðræðislegra, frjálslyndra og Evrópuvæddra. Hann vill ekki hafa pólitík í bakherbergjum. Hann vill hætta að tala um fortíðina og starfa fullkomlega innan stjórnarskrárinnar, sagði Milanović.
Allt þetta hefði auðvitað átt að vera komið á löngu áður í Króatíu. Þessi upptalning sýnir hversu mikið vantar upp á í landinu, með hugtök eins og spilling, ættarhagsmunir, órefsaðar stríðsglæpir og erfið tengsl við nágrannaríkin. Við Serbíu geisa viðskiptastríð og bitur umræða um framsalsmálefni stríðsglæpamanna hvors annars. Slóvenía hefur lengi stöðvað inngöngu Króatíu í ESB vegna deilna um fiskveiðar og landamæri.
Eitt mesta spillingarmálið í Króatíu hefur nýlega fengið bráðabirgðaendalok. Fyrrverandi forsætisráðherra Sanader var dæmdur til sex ára fangelsisvistar fyrir að hafa þegið mútu að fjárhæð tíu milljóna evra.