Landbúnaðarráðherrar ESB-ríkjanna ræða í þýska bænum Koblenz um framtíð sameiginlegrar landbúnaðarstefnu Evrópu. Bæði stuðningsmenn og andstæðingar Evrópsku grænu sáttmálans munu protestera þar frá sunnudegi. Þeir krefjast meiri sjálfbærni eða minni niðurskurðar.
Ráðherrarnir funduðu í Koblenz sunnudaginn og mánudaginn; landbúnaðarnefnd Evrópuþingsins heldur áfram eftir sumarleyfi á miðvikudag með umfjöllun um fjárlög margra ára, sameiginleg landbúnaðarstefnu og Græna sáttmálann. Miðað við ágreining og hagsmunamót gæti þetta orðið eldfimt samningaviðræður, ekki aðeins milli stjórnmálahópa heldur einnig við framkvæmdastjórnina, ráðherranefndir og jafnvel þjóðhöfðingja og ríkisstjóra.
Þar sem áður var nánast sjálfgefið að landbúnaðarráðherra ESB, landbúnaðarnefnd Evrópu og ráðherrar landbúnaðar og sjávarútvegs réðu stefnu og fjárhagsramma, er nútildags allt önnur mynd á jörðu niðri í Brussel varðandi landbúnað.
Í mörg ár hafa mörg ESB-ríki krafist að draga ætti úr miklum útgjöldum til landbúnaðar, en stórir landbúnaðarþjóðir hafa lengi staðið í vegi fyrir því. Næstum þriðjungur af öllum fjárlögum ESB fer til landbúnaðar. Vegna þess að nú þarf að verja mörgum hundruðum milljarða úr fjárhagsáætlun til kórónaveirusamdráttarins kemst enginn hjá niðurskurði, ekki einu sinni AGRI. Það gæti þýtt að styrkir innan GLB verði teknir upp á allt annan hátt.
Evrópa vill vera leiðandi í heiminum í baráttunni gegn loftslagsbreytingum og verndun náttúru og umhverfis, en ESB á enn erfitt með að samræma þá sýn við eigin risastóra styrkjakerfi í landbúnaði. Sambandið er líka að vinna að endurskoðun sameiginlegrar landbúnaðarstefnu (GLB) sem kostar 336 milljarða evra, en framkvæmdastjórnin telur þetta lykilatriði til að ná „grænu“ markmiðum.
Auk þess þarf á næstu sex mánuðum að skýrast hvort umhverfisnefndin ENVI muni raunverulega fá mest vald yfir fjárhagsáætlun Græna sáttmálans og þar með yfir mikilvægustu lið AGRI-fjárlaganna.
Áður en Evrópusambandið hefur samþykkt löggjöf Græna sáttmálans mæta nú þegar tillögur mótbárum og athugasemdum frá nokkrum ESB-ríkjum og landbúnaðarlobbýum. Sex austur-Evrópuríki hvöttu í þessum mánuði til þess að markmiðin yrðu „ráðgefandi“ frekar en „bindandi“.
Bóndarnir í Brussel mega ekki búast við því að þeir styðji „stefnu sem grafa undan sjálfbærni eigin geira,“ varar Pekka Pesonen, yfirmaður Evrópska landbúnaðarlobbyhópsins Copa & Cogeca, við í maí. Landbúnaðarráðherra ESB Janusz Wojciechowski hefur áður sagt að áform Brussel geti verið „endurmetin“ ef þau ógna samkeppnishæfni eða fæðuöryggi.
Gagnrýnendur spyrja sig nú hvort endurskoðun landbúnaðarstefnunnar og Græni sáttmálinn verði raunverulega samrýmanleg eða hvort annað mun ganga á kostnað hins. Umræðan um hversu mikið eigi að hvetja bændur til umhverfisráðstafana – og hversu mikinn pening þeir þurfa í það – mun einnig ráða miklu á dagskrá pólitíkusa Evrópuþingsins á næstu sex mánuðum.