Landbúnaðarnefnd Evrópuþingsins heldur opinbera hlustun á mánudag um landbúnað ESB eftir Brexit. Stærsta vandamálið er spurningin hvort bresk-evrópskt viðskiptasamkomulag verði til. Forseti nefndarinnar, Ursula von der Leyen, og breski forsætisráðherrann Boris Johnson fara í neyðarviðræður um þetta í kvöld.
Hlustunin hjá AGRI-nefndinni er skipulögð vegna þess að undanfarnar vikur hefur orðið æ ljósara hvaða afleiðingar það hefur ef ekkert viðskiptasamkomulag næst. Þá verða frá og með 1. janúar (eftir um þrjár vikur!!) innleiddar heimsmarkaðstollar og WTO-tollareglur, þar á meðal fullkomið tollakerfi. Bretar og evrópsk höf og útflutningsaðilar eru langt frá því að vera tilbúnir fyrir þetta.
Í viðskiptasamkomulagi geta ESB og Bretland ákveðið að leggja ekki á innflutningstolla (þ.e. halda núverandi ástandi óbreyttu) eða aðeins fyrir fáar sérvörur (til að verja eigin iðnað). Í öllum tilfellum verður að vera til staðar „jafnræði“ og „óháður dómari“.
AGRI-hlustunin er ætlað að takast á við afleiðingar þess fyrir landbúnaðinn. Sérfræðingar munu gefa álit sitt á hættunni fyrir þau atvinnugreinar og aðildarríki sem verða hvað mest fyrir áhrifum.
Landbúnaðarumræðan í Brussel fer fram á sama tíma og nú eru sprottnir upp vangaveltur um mögulegt samkomulag um fiskveiðar. Fiskveiðiréttindi í breskum Norðurhafi eru eitt af þremur stóru klemmuspurningunum. Einnig óttast hollenska fiskveiðin og blómaútflutningurinn verstu niðurstöðu án viðskiptasamkomulags.
Mörg bresk fyrirtæki virðast greinilega búin að sjá fyrir slæmt ástand og eru nú þegar að versla eins mikið og þau geta á meginlandinu. Einnig flytja þau nú þegar sem mest af vörum sínum (án innflutningstolla) til ESB.
Þetta hefur leitt til gífurlega löngum biðröðum við lestartunnulinn í Calais undanfarna vikur. Umferðin er afleiðing af ótta um að nýja tollakerfið verði vandræðalegt í upphafi.