IEDE NEWS

Macron: NATO er heiladalaus og betra án Bandaríkjanna

Iede de VriesIede de Vries
Mynd eftir Maria Oswalt á UnsplashMynd: Unsplash

Samkvæmt franska forsetanum Emmanuel Macron er NATO „heiladalaus“. Hann segir að Evrópulöndin geti ekki lengur treyst Bandaríkjunum fyrir vörn sinni. Macron efast einnig um 5. grein NATO, sem kveður á um „sameiginlega vörn“ og telur árás á eitt NATO-ríki vera árás á öll ríkin.

NATO virkar aðeins ef öruggur neyðarstuðningur er til staðar, sagði Macron. Macron sagði á undanþágu NATO-fundarins í Brussel að evrópsku NATO-ríkin þyrftu endurskoða skuldbindingu Bandaríkjanna. Hann benti á ákvörðun bandaríska forsetans Donalds Trump um að draga hersveitir Bandaríkjanna úr Sýrlandi til baka án þess að ráðfæra sig við evrópsku bandamennina, sem merki þess að Bandaríkin hafi „snúið baki við okkur“.

Macron varar Evrópuviðtökur í viðtali við breska vikublaðið The Economist og segir að þau geti ekki lengur treyst Bandaríkjunum til að verja NATO-bandamenn. Evrópa stendur á „brún gláps“, segir hann, og verði að líta á sig sem stórveldi í alþjóðastjórnmálum. Franski forsetinn segir að tími sé til kominn að Evrópa „vakni“.

Macron gagnrýndi vanmátt NATO-ríkjanna nýlega að bregðast við herför Tyrklands í Sýrlandi og sagði að kominn væri tími til að Evrópa hætti að haga sér sem bandamaður Bandaríkjanna þegar kemur að Mið-Austurlöndum.

Því ef bandaríski forsetinn Trump er ekki lengur tilbúinn að senda hermenn fyrir varnir Evrópu þá hafi bandalagið ekki lengur neina þýðingu, taldi Macron. Fyrir Frakkland hentar þetta vel. Fyrir tveimur árum bauð forsetinn Macron upp á gamlar hugmyndir um sjálfstæða, framsækið og áreiðanlegt evrópskt varnarkerfi undir forystu Frakklands. Efasemdir um bandarískan öryggisstuðning við Evrópu og þar með trúverðugleika NATO hafa gefið hugmyndum Macron nýja ákafa.

Auk þess gefur „America First“ stefna Trump Macrons hugmyndum um að þróa Evrópusambandið í fullgildan hernaðarlið hvata. Kostnaðurinn er þó gríðarlegur og í raun ómögulegur fyrir ESB að borga. Í mörg ár hafa verið ræður um eigin varnarmál ESB, en það er enn undir yfirráðum Atlantshafsbandalagsins. En ef Trump dregur sig til baka á heimamarkað sínum í Ameríku og Bretar draga sig út úr Evrópu, skapast ný alþjóðastjórnmálaleg tengsl, að mati margra sérfræðinga og greiningaraðila.

Stærsta hindrun fyrir stuðningsmenn evrópskra varnarmála er að 27 ESB-ríkin eru alls ekki sammála um sameiginlega utanríkisstefnu eða alþjóðastefnu og enn síður um að senda evrópska friðargæsluteymi eða koma á fót evrópska her. Þvert á móti velja mörg Evrópuríki og stjórnmálamenn sífellt oftar eigin hagsmuni fram yfir sameiginlega hagsmuni ríkjanna.

NATO-ríkin minnast fall Berlínarmúrsins 1989 í höfuðstöðvum sínum í Brussel á miðvikudag. NATO-sendiherrarnir minnust 30 ára afmælis táknræns enda kalda stríðsins og skiptingar Þýskalands. Þetta opnaði leið fyrir mörg austur- og miðjaustur evrópsk ríki til að ganga í Evrópusambandið og NATO. En, 30 árum síðar, halda margir álitsgjafar því fram að hér sé varla um að ræða sameiningu eða endurnýjun Evrópu, heldur frekar nýja sundrun og sundurlykt, einkum við suður- og austurjaðar ESB.

Fall múrsins þann 9. nóvember 1989 verður einnig minnst í Berlín á laugardag. Þessi athöfn mun hafa fjölda háttsettra aðila, þar á meðal gestgjafa og borgarstjórann Michael Müller og þýska forsetann Frank Walter Steinmeier.

Þessa grein skrifaði og birti Iede de Vries. Þýðingin var sjálfkrafa búin til úr upprunalegu hollenska útgáfunni.

Tengdar greinar